آکواریوم نگاری

نکات مهم در نگهداری آکواریوم

زماني که شما ماهي را خريداري ميکنيد نکات زير را بايد انجام دهيد که از تلفات ماهي جلوگيري کنيد

• در صورت وجودروشنايي در اکواريوم ان را خاموش کنيد{جلوگيري از شک به ماهي }
• هم دما کردن : پلاستيک حاوي ماهي رامستقيما براي 5 دقيقه در داخل اب بگذاريد
• اب به اب کردن: در پلاستيک را باز کرده و مقداري از اب اکواريوم { به همان مقدار داخل پلاستيک} را داخل پلاستيک بريزيد (به مدت 5 دقيقه)
• در پلاستيک را در اب فرو کرده تا خود ماهي ها وارد اب آکواريوم شوند

نکاتي که بايد بر روي اکواريوم خود انجام دهيد اين است که
1.هيچ گاه پمپ ويا بخاري خود را براي مدت خاص (مثل شبها)خاموش نکنيد چون با ايکارتون باعث بالا رفتن يا پايين اومدن دما ميشويد و باعث کمبود اکسيژن در اب و بالا رفتن تلفات تون ميشه
2.هيچگاه پمپ را براي مدت طولاني خاموش نکنيد (مخصوصا در زمستان) چون باعث بالا رفتن درجه حرارت و نيز کمبود اکسيژن در آب شده و در نتيجه ماهيها دچار خفگي ميشوند
3.تغيرات دما بر روي ماهي ها تاثير گذار است. کم شدن دما تحرک ماهي را کم کرده واز اشتها مي افتند و بر روي بدن انها سفيدک وقارچ ايجاد ميشود.چشم ماهي ها سفيد ميشودو...حالا اگر ما بالا برود تنفس ماهيها شديد شده و حالت خفگي به انها دست ميدهد و بيشتر در سطح ب شنا ميکنند.
4.سيفون کردن آب (کشيدن آب) که هر 7 يا 10 روز يک بار به مقدار يک چهارم از ارتفاع آب آکواريوم (اگر از سطح شن يا لوله فيلتر کف باشد بهتر است)

5.هر 15 روز يک بار آب اکواريوم را ضد عفوني کنيد

6.تعويض کامل اب اکوايوم هر يک ماه يک بار و ضد عفوني کردن اکواريوم با جوهر نمک و تميز کردن ان با مايع ظرفشويي براي جلوگيري از شکستگي احتمالي از يونوليت استفاده کنيد
7.در هنگام تعويض کامل اب اکواريوم فراموش نکنيد که بايد ازداروهاي ضد کلر و ضد عفوني کننده استفاده کرد

دماي مورد نياز براي ماهي ها:

دماي مورد نياز جهت ماهي ها بين 29 تا 31 درجه است چون فعل وانفعالات ماهيها در اين درجه بهتر و سالمتر است تغير دماي بين 3 تا 4 درجه به ماهيها شک وارد ميکند و زمينه بيماري را فراهم ميکند و اختلاف بيشتر از 4 درجه احتمال مرگ ماهي ها را فراهم ميکند و احتمال دارد روي کيسه تعادل ماهي تاثير مخرب بگذارد و شيوع هر بيماري رو فراهم کند و اختلاف بيشتر از 6 درجه زمينه مرگ ماهي را فراهم ميکند.

غذا دهي به ماهي ها:

معمولا در روز 2 وعده به ماهيها بايد غذا داد. که بهتر است در زمان غذا دادن پمپ هوا را به مدت کوتاهي خاموش کنيد تا از حل شدن غذا در اب وکدر شدن اب جلوگيري کنيد و مانع توليد بيماري شويذ.
از پودر کردن غدا براي ماههيها جلوگيري کنيد چون غذاي پودر شده در اب حل ميشود ورنگ اب را تغيير ميدهد وتوسط فيلتر کف اکواريوم جذب نمي شود و باعث تحليل اکسيژن ميشود و عامل شيوع بيماري ميشود

شن اکواريوم:

بهتر است مقداري شن در کف اکواريوم به ارتفاي 5 تا 7 سانتيمتر از که اکواريوم قرار دهيد زيرا بهترين بهترين فيلتراسيون در اين حالت اتفاق مي افتد فضولات و مواد اضافي بر روي سطح شن ها در بين لايه هاي از شن پودر شده و در زير فيلتر کف و در حجم کمتري ته نشين مي شود و در اثر تجزيه و تحليل به باکتري مثبت تبديل شده و توليد اکسيزن ميکند و باکتري منفي را از بين ميبرد.

آموزش ساخت آکواریوم

آکواریوم مکعبی شیشه ایست که درون آن ماهی یا سایر جانداران

( موش های آزمایشگاهی ، مار و ... ) نگه داری می شوند .

برای ساخت آکواریوم مراحلی را باید طی کنید که در پایین آمده است ، اما قبل از انتخاب اندازه ی تانک می توانید به قسمت توصیه ها رفته و پس از مطالعه ی آنها ؛ اندازه و کاربرد تانک خود را تعیین کنید .

وسایل مورد نیاز برای ساخت آکواریوم :

1- پنج قطعه شیشه  2- چسب آکواریوم  3- چسب نواری

نوع شیشه ها باید  با اندازه و حجم آکواریوم و به صورت زیر  تعیین شود  :

حجم کمتر از 60 لیتر = شیشه ی 4 میلیمتری  ؛  حجم بین 60 تا 80 لیتر = شیشه ی 6 میلیمتری و حجم بیش تر از 80 لیتر = شیشه ی 10 میلیمتری  .

 نکته : برای بدست آوردن حجم بر حسب لیتر باید طول ، عرض و ارتفاع آن را در هم ضرب کرده و بر 1000 تقسیم کرد .

آکواریوم شامل دو شیشه ی طولی است که هم اندازه با طول و ارتفاع تانک شما می باشد .

مثلاً در آکواریوم 100 در 30 در 40 سانتی متر ؛ شیشه های طولی = 100 در 40  .

شیشه های عرضی هم مساوی با عرض و ارتفاع ان می باشد .

مثلاً در مثال بالا ؛ شیشه های عرضی = 40 در 30 .

و  شیشه ی کف که اندازه گیری آن از بقیه سخت تر است ، چون اگر به طور مثال شما از شیشه های 4 میلیمتری استفاده می کنید باید طول و عرض آنرا 8 میلیمتر ( 2 شیشه ی  4 میلی متری  = 8 میلی متر )  بیش تر اندازه بگیرید .

روش ساخت :

ابتدا شیشه ی کف را  روی زمین قرار داده  و روی سطح یک طرف آن به اندازه ی عرض شیشه ( 4 ، 6 ، یا 8 میلیمتر ) چسب آکواریوم بریزید . سپس همانطور که به طور عمودی ثابت است آنرا با چسب نواری به شیشه ی کف متصل کنید تا بایستد . ( همانند شکل زیر ؛ خط های قرمز نشانه ی قرار داشتن شیشه  ، خط آبی چسب آکواریوم و مربع ها چسب نواری هستند . )

پس از خشک شدن چسب های درونی ، چسب را روی محل اتصال دو شیشه به صورت ضخیم ریخته و با آغشته کردن انگشتان به ریکا ، آن را روی چسب بکشید تا صاف شود .( خط های آبی در شکل بالا )پس از 48 ساعت که چسب کاملاً خشک شد ، آنرا امتحان کرده تا از جایی آب ندهد . اگر آب داد محل را با چسب درزگیری کرده ، در غیر این صورت قابل استفاده است .

پل های آکواریوم : چون در آکواریوم های بزرگ چسب آکواریوم به تنهایی قادر به نگهداشتن شیشه ها نمی باشد ، توصیه می شود برای ساخت آکواریوم های با بیش از حجم 80 لیتر با استفاده از شیشه های اضافی بر استحکام شیشه ها افزوده و مانع از فرو پاشی آن شوید .

انواع پل و روش ساخت آنها به صورت زیر است :

1- پل کف : اگر عرض شیشه های اطراف 4 میلیمتر است . شیشه ی کف باید 6 یا 10 میلیمتر باشد ؛ یا روی شیشه ی 4 میلیمتری یک شیشه ی 2 یا 4 میلیمتری دیگر قرار داد تا اتصال شیشه های اطراف با کف محکم تر صورت گیرد .

2- پل طرفین : اگر تانک شما بیش از 200 یا 300 لیتر حجم دارد  ؛ برای پل باید یک شیشه ی دیگر روی شیشه های کناری چسباند تا فشار آب به شیشه های کناری منجر به شکستن آنها نشود . 

3- پل رویین : برای پل بالای تانک هم می توان با شیشه هایی با عرض 20 سانتی متر ، شیشه های طرفین تانک را به هم متصل کرد تا از هم جدا نشود . اگر طول تانک هم از 120 سانتی متر بزرگتر است توصیه می شود از سه پل ( یکی وسط و دو تا طرفین ) استفاده شود .

 

پس از انجام کامل مراحل بالا تانک شما برای بهره برداری آماده است و پس از شست و شوی آن با محلول ضد عفونی یا نمک می توان آنرا در روی میز مورد نظر گذاشته و آب ، وسایل و ماهی ها را در آن قرار دهید .

برای انتخاب نوع وسایل هم به قسمت وسایل آکواریوم رفته که علاوه بر معرفی وسایل ، طرز استفاده از آنها هم شرح داده شده است .

   

نکته : دقت داشته باشید چسب های آکواریوم کاملاً خشک شده و بوی آن از بین برود تا مشکلی برای ماهیتان پیش نیاید .

تذکر : هرگز آکواریوم پر از آب را جابجا نکنید ، چون آب به شیشه های طرفین فشار آورده و آنها را می شکند .

غذای ماهی ها

انواع غذاي ماهي

ماهی ها از نظر تغذیه با یکدیگر متفاوت بوده و هر گروه از آنها مواد غذایی خاصی تغذیه می نمایند .ماهی ها یک گونه نیز در سنین مختلف ممکن است عادات غذایی متفاوتی داشته باشند .به طور کلی ماهی ها ممکن است گوشتخوار ، گیاهخوار و یا همه چیز خوار باشند .ماهی های گوشتخوار در مقایسه با ماهی ها گیاهخوار خود بدو دسته تقسیم می شوند ، اول ماهی هایی که از جانوران کوچک بی مهره تغذیه می نمایند.دوم ماهی ها ماهیخوار که غذای اصلی آنها را سایر ماهی ها تشکیل می دهند .در هر صورت معمولا حتی ماهی هایی که عادات غذایی خاصی دارند ، در سنین مختلف گاهی ممکن است بطور اتفاقی و یا انتخابی اقدام به خوردن انواع دیگر غذاها بنمایند . 
نکته مهم این است که اکثرا در شرایط آکوآریومی می توان تا حدودی عادات غذایی بیشتر ماهی ها را تغییر داده و یا کنترل نمود .برای مثال سیکلیدها با اینکه عموما گوشتخوار هستند ، با وجود این بخوبی می توان آنها را با غذاهای آماده تغذیه نمود .اصولا ماهی ها حتی در شرایط طبیعی وقتی که غذای اصلی آنها پیدا نشود ، می توانند از انواع دیگر غذاها بطور موقت استفاده نمایند .بدون شک در صورتیکه غذا با سیستم گوارشی آنها مغایر و زمان تغذیه آنها از این غذا طولانی باشد ، رشد و نمو آنها کامل نخواهد بود و این بخصوص در مورد ماهی ها آکوآریومی صدق می کند ، زیرا ماهی ها به اجبار آنچه را به آنها داده می شود، می خورند . 
در نگهداری و پرورش ماهی ها باید تا حد امکان سعی شود که بآنها غذایی داده شود که مشابه یا مترادف غذای آنها در محیط طبیعی باشد .از آنجاکه آپارتمان نشینی و زندگی ماشینی امروزی تولید یا جمع آوری غذاهای زنده و مخصوص ماهی ها را مشکل و یا غیر ممکن ساخته است ، کارخانه های تهیه مواد غذایی ماهی های تزیینی اقدام به ساختن انواع غذاهای آماده نموده در برخی موارد غذای خاصی برای هرگونه ماهی یا گونه های مشابه درست کرده اند .شکی نیست که این غذاها هرچند هم که کامل باشند جای غذاهای طبیعی را نمی گیرند ، با وجود این ، خوب یا بد امروزه شاید بیش از 90 درصد غذای ماهی ها زینتی از این منبع تامین می گردد .غذاهای آماده معمولا منشا جانوری و گیاهی داشته و اکثرا انواع ویتامی نها و املاح لازم نیز بآنها اضافه می شود .جانوران مختلف نه تنها از غذاها برای تولید انرژی و ماده سازی استفاده می نمایند ، بلکه مانند انسان از خوردن آنها هم لذت می برند .بنابراین حتی اگر برای تغییر ذائقه و دادن لذت بیشتر به ماهی هم شده باید سعی شود که بطور مرتب از دادن غذای آماده و آن هم منحصرا یک نوع از آنها خودداری شود .

انواع غذاهای ماهیان آکواریومی

- غذاهای خشک و آماده .
- غذاهای زنده .
- غذاهای منجمد .
- غذاهای گیاهی .

غذاهای خشک و آماده 
این غذاها بطور معمول در همه آکواریوم فروشی ها فروخته میشود . معمولاً پولکی شکل است و در رنگهای مختلفی عرضه میشود . ترکیب اصلی تمام این غذاها مشابه بوده و برای ماهیانی مناسب است که در سطح آب و لایه های میانی شنا میکنند  . مثل ماهی های زنده زا , گوپی ها ، مولی ها و دم شمشیری ها و ماهی های همه چیز خواری مثل ماهی های طلایی . ترکیب اصلی این غذا از پودر ماهی و تخم مرغ و آرد جو است و ارزش غذایی محدودی دارد . غذای تترا نیز غذای خشکی است کهارزش غذایی بیشتری داشته و حاوی آنتی بیوتیک  نیز هست و مانع از بیمار شدن ماهی ها می شود . در ساخت این غذا از حرارت ملایم و افزودنی های ویتامینی استفاده شده است. ترکیب اصلی آن ها گوشت ، جلبک ها ، میگو ،صدف و انواع ویتامینها و اسیدهای چرب است و برای تمام انواع ماهی ها یک غذای مناسب به حساب می آید .
از انواع دیگه غذاهای خشک که برای ماهی ها مصرف می شود مغز میگو یا آگارآگار است . این غذا بصورت پودر و به رنگ نارنجی تیره فروخته میشه و باعث پر رنگ شدن و سر حال شدن ماهی ها و تولید مثل بیشتر و بهتر آ ن ها می شود . از این غذا هفته ای فقط یکبار باید استفاده بشه و در واقع یک غذای مکمل و تقویتی است .
 انواع کرم های فشرده مثل کرم توبیفکس Tubifex  ، کرم خونی یا Bloody Worm  و ...  نیز به صورت خشک عرضه می شود . گرانول ها نیز برای ماهی های بزرگ و ماهی های همه چیز خوار و عمقی زی مثل گربه ماهی ها و ماهی های طلایی استفاده می شود. این غذاها بخاطر سنگین بودن به کف آکواریوم فرو میروند و ماهی های کفزی از آن ها تغذیه می کنند . ترکیب این غذاها اغلب از دل گاو و اسفناج چرخ کرده و آرد سویا است که بصورت خشک عرضه میشود و ارزش غذایی نسبتاً خوبی دارد اما نباید دائم به ماهی ها داده شود.

غذاهای منجمد

بخش اصلی غذاهای ماهی را تشکیل میدهند . معروفترین این غذاها کرم خونی منجمد است که به صورت قرص های مکعبی شکل از لاروهای ریز و قرمز رنگ یخ زده که مملو از پروئین است عرضه می شود . این غذا برای تمام انواع ماهی ها عمومیت دارد  و هفته ای 4 بار پیشنهاد می شود. البته نوع خشک این غذا هم هست اما نوع منجمد آن ارجحیت دارد . 
 نوع متداول و عمومی غذاهای منجمد دست ساز که آکواریومیست های حرفه ای تهیه میکنند , مخلوطی شامل میگوی گوشتی یا میگوی معمولی خوراکی و دل گاو یا گوسفند و اسفناج و سبوس گندم و ژلاتین است که یک غذای ایده آل برای تمام ماهی های آکواریومی و مخصوصن ماهی های گوشتخوار به حساب می آید . حتی می توان این غذا را بطور دائم به ماهی ها داد و غذای خشک را حذف کرد . تمام ماهی های آکواریوم این غذا رو دوست دارند .

 طرز تهیه غذای منجمد دست ساز
مواد لازم 
- دل گاو یک عدد یا دل گوسفند 4 عدد .
- برگ مغز اسفناج نیم پز شده 100 گرم .
- میگوی گوشتی خوراکی 4 عدد .
- سبوس گندم و آرد سویا 4 , مجموعن قاشق غذا خوری .
- ژلاتین خوراکی مخصوص شیرینی پزی , یک ورق یا 2 قاشق غذاخوری پودر شده .
- پودر سیر , پنج گرم .
طرز تهیه :
گوشت دل گاو یا گوسفند که رگ و چربی های آن کاملاً گرفته شده به همراه میگو پاک شده و شسته و مقداری برگهای مغز اسفناج به مدت 5 دقیقه در مقدار خیلی کمی آب ÷خته شده , در چرخ گوشت , چرخ شود . بهتراست این مواد له نشود.  آرد سویا و سبوس گندم رابه مخلوط گوشت اضافه کرده و خوب به هم میزنیم . یک ورق ژلاتین یا 2 قاشق غذاخوری پودر ژلاتین را در مقدار کمی آب جوش حل کرده و بعد از کمی سرد شدن به مخلوط اضافه کرده و مخلوط می کنیم و بعد روی کیسه فریزری پهن کرده به نازکی لواشک در فریزر قرار میدهیم . هر بار موقع غذا دادن به ماهی ها , به مقدار مورد نیاز جدا کرده و به ماهی ها میدهیم . بهتراست قبل از دادن به ماهی ها یک قطره مولتی ویتامین هم روی آن بچکانید

  غذاهای زنده

در پرورش تجاری ماهی و طیور اکثرا ملاحظه می شود که در اثر تغذیه مصنوعی نه تنها مقاومت آنها در برابر بیماری کم شده و قدرت تولید مثل آنها کاهش می یابد ، بلکه رنگ و شکل ظاهری و مزه گوشت آنها نیز در مقایسه با انواعی که در طبیعت و با تغذیه طبیعی تولید می شوند ، کاملا متفاوت می باشد . 
غذاهای مصنوعی هرچند هم کامل باشند ، با وجود این از نظر برخی املاح و مواد معدنی و نیز ترکیبات ویتامی نها بدون شک دارای کمبودهایی می باشند .دلیل اصلی آن اینست که هرگز نمی توان با غذای مصنوعی گوشت سفید یا قرمزی تولید نمود که از نظر مرغوبیت و مزه مشابه انواع طبیعی باشد .تغذیه مصنوعی ممکن است رشد و نمو دام یا ماهی مورد پرورش را در حد مورد نظر تامین نماید ، اما با وجود این اثر صد در صد طبیعی بر روی کار غدد داخلی و در نتیجه تولید مثل آنها دارد . 
ماهی ها آکوآریومی در دو مرحله از زندگی خود احتیاج مبرم به غذای طبیعی دارند تا بتوانند از نظر تولید بافت و نیز فعالیتهای تولید مثل رشد و نمو کامل داشته باشند .اولین مرحله دوره رشد و نمو نوزاد پس از جذب کیسه زرده با مرحله ای است که بصورت بچه ماهی نسبتا کامل در می آید .دومی ن مرحله همزمان با شروع تولید عناصر تناسلی شامل تخم و اسپرم تا پایان دوره تخمریزی یا زنده زایی است .ماهی هایی که در این دو مرحله از زندگی غذای زنده و طبیعی دریافت نمایند ، رشد و نمو و تولید مثل آنها تا حدودی قابل مقایسه با ماهی ها در شرایط طبیعی می باشد . 
برخی از ماهی ها در شرایط آکوآریومی اگر غذای مناسب و طبیعی کافی دریافت ننمایند ، هرگز قادر به تولید مثل نخواهند بود ولی برخی دیگر تا حدودی تولید مثل می نمایند اما قدرت باروری آنها و سلامت و مقاومت نوزادانشان قابل مقایسه با ماهی ها در شرایط طبیعی و یا ماهی هایی که قسمتی از جیره غذایی خود را بصورت غذای زنده و بخصوص همزمان با دوران باروری دریافت می نمایند، نمی باشد . 
اگرچه تهیه ، تولید و تامین برخی از مواد غذایی زنده تا حدودی آسان است ، با وجود این اکثر آکوآریوم دارها و حتی آکوآریوم فروشیها و تولید کنندگان ماهی ها تزیینی چندان توجهی به آن مبذول نمی دارند .دلیل اصلی آن عدم آگاهی از انواع غذاهای زنده و شناخت آنها و نیز عدم تولید برخی از انواع آنها توسط بخشهای تولید کننده و عرضه آنها به علاقمندان می باشد . 
معمولا غذای زنده به انواع غذاهایی گفته می شود که بصورت زنده به ماهی ها داده می شوند .اگرچه عده ای غذاهای گوشتی منجمد را نیز جزو غذاهای زنده به حساب می آورند با وجود این از آنجا که بین یک ماده غذایی زنده و نوع منجمد آن ، مخصوصاً با توجه به نحوه انجماد و مدت زمان نگهداری آن بصورت یخ زده تفاوت چشمگیری وجود دارد ، لذا بهتر است این غذاها را به دو دسته غذاهای زنده و غذاهای طبیعی تقسیم نماییم .بدون شک غذای زنده نیز خود غذای طبیعی است ولی از نظر فقدان واژه های خاص می توان این نامگذاری را قبول کرد .غذای طبیعی مورد نظر نیز ممکن است به صورت مختلف مانند تازه ، منجمد ، آرد و غیره وجود داشته باشد . 
ساده ترین غذای طبیعی که می توان به ماهی ها داد گوشت تازه قرمز یا سفید فاقد چربی است که باید به اندازه های بسیار ، ریز و قابل بلع توسط ماهی ها به آنها داده شود .بدون شک ارزش غذایی گوشت خالص ، کمتر از ارزش غذایی کرم خاکی تکه تکه شده و یا سایر غذاهای زنده می باشد .علاوه بر گوشت قرمز و گوشت ماهی ، گوشت می گو و عضله صدفها ( در صورت در دسترس بودن ) قابل استفاده می باشند .مصرف گوشت تازه بمراتب بهتر از گوشت منجمد است .غذاهای زنده که می توانند مورد مصرف ماهی ها قرار گیرند دارای انواع زیادی هستند که برخی از آنها در شرایط خاص قابل تکثیر و پرورش بوده و برخی دیگر باید در موارد نیاز از محیط طبیعی خود جمع آوری شوند. 
برخی از انواع غذاهای زنده بشرح زیر می باشند :  

  1- دافنی یا خاکشی ( خاکشیر )

شاید افراد کم سن و سال بخوبی دافنی یا خاکشی را نشناسند ولی آنهایی که از آب انبارهای قدیمی آب برداشته اند یا در منزلشان حوض وجود داشته است این حیوان را بخوبی می شناسند .دافنی ها جزو سخت پوستان ریز هستند که در بیشتر آبگیرهای آب شیرین یافت می شوند ، و چون شکل آنها تا حدودی شبیه دانه های خاکشیر است به آن خاکشی یا خاکشیر هم می گویند .در فرهنگ غربی به این حیوان بزبان عامی انه کک آبی می گویند زیرا تا حدودی شبیه به کک معمولی است. 
دافنی ها جز بهترین مواد غذایی زنده می باشند که در همه جا یافت می شوند .البته نباید انتظار داشت که در هر برکه یا آبگیر بتوان آنها را پیدا کرد .معمولا در طبیعت بیشتر می توان توده های ابر مانند آنها را در برکه هایی که کنار محل ریزش آشغالهای شهری درست مبشود ، و نیز در آبگیرهایی که آب آنها چندان تمیز نیست، مشاهده نمود . 
رنگ دافنی ها قرمز ، سبز یا خاکستری است ولی نوع قرمز آن مرغوبتر است .گاهی توده آنها بقدری بزرگ و متراکم است که از فاصله دور قابل تشخیص می باشد .عمق توده ممکن است از 5 تا 50 سانتیمتر تفاوت نماید .توده دافنی در اثر حرکاتی که دارد از دور بصورت ابر متحرک دیده می شود .از آنجا که دافنی های بزرگ نمی توانند مورد استفاده بچه ماهی ها قرار گیرند ، لذا برای تغذیه آنها باید با الک دافنی های ریز را جدا کرد .  

  جمع آوری دافنی از محیط طبیعی

پس از شناختن دافنیها و محلهای زیست آنها ، می توان با تورهای دستی خاصی که دارای چشمه های بسیار ریز است به صید اقدام نمود .قطر توردستی باید حدود 25 سانتیمتر و عمق آن 35 سانتیمتر باشد .توری باید بصورت استوانه ای و گرد و بدون درز داخلی دوخته شود .توری های مخروطی زیاد مناسب نیستند چون باعث مرگ و می ر بیشتر دافنیها می شوند .از تنذیب ( تنظیف ) و یا سایر پارچه های مشابه که دارای چشمه های توری بسیار ریزند می توان برای اینکار استفاده نمود .پس از پیدا کردن دافنی ها باید با حرکت دادن تور دستی در داخل آب بصورت 8 انگلیسی آنها را صید نمود . 
دافنیهای جمع شده را باید در سطل آب ریخت و به محل مورد نظر برد .اگر آب داخل سطل گرم است می توان مقداری یخ برای خنک کردن آن بکار برد .دافنیها احتیاج به مصرف اکسیژن زیاد دارند و اگر اکسیژن محلول در آب کم شود ، دافنی ها به سطح آب می آیند .صیادان حرفه ای دافنیها، معمولا صبح زود که دافنی ها در سطح آب تجمع می نمایند آنها را صید می نمایند .پس از شروع وزش باد و بالا آمدن آفتاب ، دافنی ها معمولا به عمق آب می روند ولی در مواقعی که تراکم آنها زیاد است در سطح آب می مانند .اگر سایه بانی بر روی آب درست شود ، می توان تراکم دافنی ها را در زیر آب مشاهده نمود. 
در مناطق معتدل حداکثر تراکم دافنیها در ماه اردیبهشت است .پس از آن با شروع فصل گرما بتدریج تراکم آنها کم شده و مجددا در اوایل پاییز افزایش می یابد .اگر سرما زیاد نباشد ، در فصل زمستان نیز می توان تراکم کمی از آنها را درآبها مشاهده نمود .بهترین آب مناسب برای رشد و نمو زیاد آنها آبی است که پ – هاش آن خنثی و یا کمی قلیایی باشد .  

  نگهداری دافنیها به طور زنده

اگر اکسیژن کافی در دسترس دافنی ها باشد ، در شرایط مساعد می توان تابستانها تا 3 روز و در بهاریا پاییز تا یک هفته آنها را در یک سطل آب به طور زنده نگهداری کرد .بنابراین اگر در بهار و پاییز هفته ای یکبار و در تابستان هفته ای دو بار در مواقع لزوم اقدام به جمع آوری آنها شود، کافی می باشد .  

  مضرات دافنیها

از آنجا که پوسته آنها نرم و غیر قابل نفوذ می باشد دارای اثر می لن بوده و اگر غذای اصلی ماهی ها را تشکیل دهند ، به اندازه کافی چاق نخواهند شد .این غذا را می توان با مواد نشاسته دار مانند گندم وچاودار پخته به طور متناوب به ماهی ها داد تا عیب یاد شده تا حدودی برطرف گردد .گاهی ماهی ها که علاقه زیادی بخوردن دافنی دارند ممکن است در اثر پرخوری از آن بمیرند .همواره با دافنیها ممکن است نوزاد برخی از انگلها یا سایر جانوران آبزی بیماری زا بداخل آکوآریوم انتقال داده شود که معمولا جداسازی آنها بعلت ریزی و یا بی رنگی امکان پذیر نیست .گاهی نیز دافنیها با آرواره های خود به بدن و برانشی بچه ماهی ها چسبیده و اکثراً باعث مرگ و میر آنها می شوند .  

  تکثیر و تولید دافنی

اگر چه احتمالا با ایجاد شرایط مساعد مانند پ – هاش با کمی قلیایی ، نور کافی و کمی کود گوسفندی می توان حتی در لگن های پلاستیکی رختشویی اقدام به تولید دافنی نمود ، با وجود این میزان دافنی تولید شده در چنین ظرفی فقط می تواند احتیاجات غذایی یک یا دو جفت ماهی را در طول سال تامین نمایند . 
باایجاد شرایط یاد شده می توان اقدام به تولید دافنی نمود .برای این کار باید صید دافنی کم کم صورت گیرد و به تدریج کود به اندازه کافی به استخرها اضافه گردد .خاک خشک مخلوط به محلول پهن گوسفندی و کمی آرد سویا بهترین کود به حساب می آید .قبلا بهتر است این مخلوط در مجاورت نور آفتاب بخوبی خشک شود تا تخم و نوزاد جانوران مضری که احتمالا در داخل آن وجود دارد از بین بروند .پس از پر کردن استخرها از آب و افزودن کود قرار دادن مقداری دافنی مولد ، بعد از چند روز تولید مثل و افزایش آنها شروع خواهد شد .در استخرهای پرورش دافنی بهتر است در قسمتی از آن سایه بانی برای جمع شدن دافنی ها درست شود .کمی از آب استخر نیز باید هفته ای یکبار تعویض شود تا از غلیظ شدن آن جلوگیری شود .  

  2- سیکلوپس ها Cyclopses

در داخل استخر دافنی ها و اکثرا مخلوط به آنها سخت پوستان کوچک دیگری بنام سیکلو پس زندگی می کنند که اندازه آنها از دافنی ها کوچکتر و قد آنها کشیده تر است .حرکت آنها با جهش های متوالی و در یک خط راست انجام می گیرد .در فصل تخم ریزی اکثر ماده ها در طرفین بدن و در مجاورت دم دارای دو کیسه بزرگ تخم می باشند .برای تغذیه بچه ماهی ها ، باید سیکلوپسهای کوچکتر را با الک جدا کرد . 
غذای اصلی آنها از فیتوپلانکتنها تشکیل می شود .سیکلوپسها بر خلاف دافنی ها فاقد آرواره مخصوص برای حمله به بدن بچه ماهی ها می باشند .با وجود این گاهی می توان سیکلوپس ها را چسبیده به بدن بچه ماهی ها مشاهده نمود .اکثرا در استخرهای کوچک پرورش دافنی ، سیکلوپس ها با رقابت غذایی ،کم کم باعث از بین بردن تراکم دافنی ها شده وخود جایگزین آنها می گردند .  

  3- آرتیما یا میگوی آب نیمه شور

یکی از بهترین غذاهای ماهی ها تزیینی، مخصوصاً بچه ماهی ها ، نوزاد آرتمیا است که یکی از سخت پوستان آبزی می باشد .تخم های بسیار ریزی آرتمیا که به آن برا ین شریمپ یا میگوی آبهای نیمه شور هم می گویند امروزه به صورت تجارتی تولید شده و در بسته های کوچک فروخته می شود .در ایران این آبزی به مقدار بسیار زیاد در دریاچه ارومیه ( رضاییه ) زندگی می کند و در واقع تنها حیوانی است که در این دریا زندگی می کند .در اواخربهار و در تابستان و پاییز می توان توده های تخم را به صورت شناور در قسمت شرقی و جنوب شرقی دریاچه مشاهده کرد .برای تغذیه آنها می توان مقدار کمی کاه تخمیر شده یا گیاه پوسیده را در داخل آب محتوی آنها قرار داد .انفوزوئرها و سایر مواد غذایی که از تخمیر این گیاهان تولید می شوند ، همچنین فیتوپلانکتن هایی که در اثر تابش نور در آب تولید می شوند غذای مناسبی برای نوزادهای آرتمیا می باشند .  

  4- کرم خاکی

کرم خاکی را بدون شک همه می شناسند .این همان کرمی است که در باغچه ها و در داخل خاک زندگی می کند و معمولا در مواقع بارندگی که آب موجود در خاک باغچه تجمع می کنند.این زیاد می شود از ترس خفه شدن خاک را ترک کرده و در اطراف باغچه کرم را کرم باران و برخی کرم باغچه می گویند و چون بعنوان طعمه برای صید ماهی با قلاب هم بکار می رود، عده ای دیگر به آن کرم ماهیگیری می گویند .طول آنها گاهی ممکن است تا 20 سانتیمتر هم برسد .هنگام جمع آوری آنها برای تغذیه ماهی ها باید از برداشتن کرمهای داخل توده های پهن که در اطراف آنها ترشحات زرد رنگ دیده می شود، خودداری شود چون حتی ماهی ها درشت وحشی هم از خوردن آنها امتناع می نمایند .برای این منظور می توان در یک قوطی حلبی یا حلب های کوچک نباتی حدود 15 تا 20 سانتیمتر خاک مرطوب ریخته و مقداری پوره سیب زمینی ، آرد ذرت یا آرد چاودار برای تغذیه آنها به خاک اضافه کرده و کرمها را مقداری برگ مرطوب افرا برای تغذیه آنها در روی خاک قرار داد .آکوآریوم فروشی ها می توانند این کرمها را جمع آوری و به علاقمندانی که حوصله یا وقت جمع آوری آنها را ندارند، بفروشند .  

  5- کرم سفید

این کرم که رنگ آن سفید شیری است و طول آن 15 می لیمتر یا بیشتر است از خویشاوندان کرم خاکی بوده و به بهترین وجه می توان آنها را در حد تجارتی تکثیر و تولید نمود .تکثیر و تولید آنها در شرایط نسبتا گرم و مرطوب تا حدودی آسان است .در حال حاضر فقط این کرم در کارگاه تکثیر و پرورش تاسماهیان شیلات ایران برای تغذیه نوزاد ماهیان خاویاری تکثیر می شود و تولید سالانه آن حدود 600 کیلوگرم یا بیشتر می باشد .برای تولید آن جعبه های مخصوص که عمق خاک آنها حدود 10 سانتیمتر است بکار می رود . 
در پایان می توان توده کرم خالص را برداشت کرده و برای تغذیه ماهی ها بکار برد. کرمهای جدا شده می توانند چندین ساعت در حرارت معمولی یخچال زنده بمانند .در داخل آب آکوآریوم همه کرمها می توانند مدت چند ساعت زنده بمانند .برای تغذیه بچه ماهی ها باید کرمها را با تیغه چاقو تکه تکه کرد و در هر بار غذا دادن به ماهی ها باید به اندازه به آنها داده شود که پس از 15 دقیقه اثری از کرمها باقی نماند ، در غیر این صورت بخصوص در مواقعی که سنگریزه در کف آکوآریوم وجود دارد پوسیده شدن مازاد کرمها باعث آلوده شدن آب آکوآریوم می شود .  

  6- کرم توبی فکس

در آبهای کثیف و بخصوص در فاصله 600 تا 700 متری محل ریزش فاضلابهای خانگی و شهری ( نه صنعتی ) در آب رودخانه ها یا آبگیرها ، و گاهی در کناره استخرهای پرورش دافنی می توان قسمتهای زنگ زده ای مشاهده نمود که ابتدا بنظر می رسد توده دافنی باشند .این توده ها اکثرا کرم توبی فکس می باشند .این کرم دارای رنگ صورتی خاصی می باشد .برای نگهداری آن بصورت زنده می توان مقدار صید نشده را در داخل یک سطل زیر شیر آب قرار داده و بطور دائم مقدار کمی آب به داخل آن جریان داد .کرمها در این حالت بصورت توده ای در کف سطل باقی می مانند .هر چه درجات حرارت آب کمتر باشد زمان نگهداری آنها طولانی تر خواهد بود .معمولا در طول مدت سال می توان آنها را از مناطق طبیعی زندگیشان جمع آوری نمود .از دادن کرم های مرده به ماهی ها باید جدا خودداری کرد . 
امروزه در کارخانه های سازنده غذای ماهی ها تزیینی به مقدار فراوان از این کرم تولید شده و پس از خشک کردن بصورت مکعبهایی در آورده و در بسته بندیهای خاص با قیمت مناسب در اختیار علاقه مندان قرار می دهند.  

  7- کرم قرمز

این کرم را که در کف استخرها و حوضچه های قدیمی و نیز در دریاچه ها و آبگیرها پیدا می شود اکثرا می شناسند .رنگ قرمز خونی و طول آن حدود 12 می لیمتر بوده و با حرکات منظم و به شکل 8 انگلیسی در آب شنا می کند .ماهی ها علاقه خاصی بخوردن آن دارند ولی گاهی دیده می شود که کرم بصورت هضم نشده توسط ماهی دفع می گردد .این کرم که به آن کرم خونی هم می گویند درگل و لای کف ، بخصوص روی چوبهای پوسیده کف آب نوعی لانه برای خود می سازد .  

8- کرمهای شیشه ای

در فصل زمستان در بسیاری از دریاچه ها و استخرها می توان با یک توری دستی مقدار زیادی کرمهای شفاف که به آنها کرم شیشه ای می گویند، صید نمود .این جانوران در واقع کرم نبوده بلکه نوزاد انواع مگسها هستند که طول آنها ممکن است تا 12 می لیمتر برسد .گاهی می توان هفته ها را در آب سرد زنده نگهداشت .ماهی ها معمولا علاقه خاصی بخوردن آنها دارند .

  9- نوزاد پشه

تخم ریزی عده زیادی از انواع پشه ها در آب و بخصوص در گودالهایی که پس از بارندگی بوجود می آید انجام می گیرد .در آبی که دارای گیاهان پوسیده و برگهای مرده زیاد است تخم ریزی آنها بیشتر است .در بیشتر مناطق کشور بخصوص آبگیرها مردابها و گودالهای آب در شمال کشور ، گاهی می توان نوزاد سیاه رنگ حشرات را که تا حدودی کرم مانند بوده و دارای سر بزرگ و دم ایکس مانند است با تراکم بسیار زیاد مشاهده نمود .میانگین طول نوزادها 6 تا 7 می لیمتر است و معمولا در سطح آب شنا می کنند ولی هنگام ترسیدن بلافاصله به عمق آب فرو می روند .تراکم آنها گاهی بحدی است که باعث تیره شدن سطح آب می گردند .می توان آنها را بمقدار زیاد در یک سطل آب حمل و نقل نمود و برای اینکار احتیاجی به سرد کردن آب نیست .بنابراین جمع آوری و مصرف آنها به عنوان غذا نه تنها مورد توجه ماهی هاست، بلکه با اینکار می توان سالانه میلیونها پشه خونخوار را نیز از بین برد .  

  10- مگسها

انواع مگسها نیز لقمه مناسبی برای ماهی ها بزرگتر می باشند و اکثر ماهی ها علاقه خاصی بخوردن آنها نشان می دهند .برای جمع آوری آنها نباید از مواد شیمیایی مانند امشی و غیره استفاده کرد چون ممکن است باعث ناراحتی ماهی ها شود .از مصرف پشه های مرده و خشک شده باید خودداری کرد .  

  11- میگوی آب شیرین

اشخاصی که در دریای مازندران شنا کرده اند بخوبی این حیوان را که به آن گاماروس و به زبان محلی روش می گویند، می شناسند .در سواحل دریای مازندران دو نوع از آن به حد و فور یافت می شود و معمولا هنگام خارج شدن افراد از دریا ، این جانوران که در لبه آب و بین ماسه ها زندگی می کنند روی پای آنها دیده می شوند .علاوه بر دریای خزر نمونه هایی از آن را در بیشتر آبگیرهای داخلی می توان مشاهده نمود .طول آنها ممکن است تا 10 میلیمتر یا بیشتر هم برسد .این جانوران غذای بسیار مناسبی برای ماهی ها بزرگتر به حساب می آیند .برای جمع آوری آنها می توان مقداری از ماسه ها ی محتوی آنرا برداشته و با شستشو آنها را جدا نمود .معمولا بین آنها اندازه های مختلف یافت می شود ولی حتی کوچکترین آنها برای تغذیه بچه ماهی ها بزرگ می باشد .بنابراین باید فقط برای تغذیه ماهی ها بزرگتر مصرف گردد .حمل و نقل آنها به شهرها و نقاط دور از ساحل تا حدودی مشکل ولی غیر ممکن نیست .میگوی آب شیرین از غذاهای زنده مناسبی است که می تواند توسط آکوآریوم فروشیها در اختیار آکوآریوم دارها قرار گیرد .مثل هر غذای دیگر هرگز نباید بیش از حد از آنها به ماهی ها داده شود.  

  12– انفوزوئرها یا مژه داران

بدون شک مژه داران برای افراد عادی شناخته شده نیستند و اگر چه از گروه های خاصی از جانداران بسیار ریز تشکیل می گردند ، اما با وجود این پرورش دهندگان ماهی هر نوع جانور آبزی تک یاخته ریز را جزو آنها محسوب می نمایند .این کار از نظر علمی چندان صحیح نیست و برای مثال گروه بزرگ روتیفرها که توا م با انفوزوئرها دیده می شوند جزو آنها محسوب نمی شوند . 
قد انفوزوئرها بسیار ریز و به اندازه ذرات گرد و خاک می باشد .بنابراین برای جمع آوری آنها باید تورهایی که چشمه آنها بسیار ریز است به کار روند .برای اینکار از پارچه هایی مانند موسیلن و مش مش می توان استفاده نمود .تورهای مخصوص جمع آوری فیتوپلانکتن ها در صورت موجود بودن مناسب ترین وسیله برای جمع آوری آنهاست . 
حداکثر تراکم آنها در فصل بهار است ولی در سایر فصول و حتی زمستان هم یافت می شوند .برخی از گونه های آنها به صورت گروهی زندگی می کنند و معمولا با رنگ زنگ زدگی در سطح آب دیده می شوند .گاهی انفوزوئرها ممکن است بطور کامل روی بدن دافنیها را بپوشانند و دافنی را به صورت گویچه ای در آورند، با شستشوی این دافنیها در داخل الک می توان بخوبی آنها را جدا نمود . 
انفوزوئرها غذای بسیار مناسبی برای نوزادها پس از جذب کیسه زرده می باشند .نوزادها اکثرا در این مرحله از زندگی توانایی خوردن دافنی های بسیار ریز را هم ندارند و انفوزوئرها به بهترین وجه می توانند غذای اولیه آنها را تشکیل دهند .  

  پرورش انفوزوئرها

گسترش و وفور انفوزوئرها بحدی است که اسپور ( نوعی تخم ) آنها در هوا و در هر جای کره زمین یافت می شود .اگر این اسپورها داخل آبی که دارای مواد غذایی پوسیده است بیفتند، به زودی تبدیل به انفوزوئر می گردند .با توجه به این موضوع می توان مقداری مواد غذایی پوسیده در داخل ظرف آب ریخته و آنرا در مجاورت هوا قرار داد و پس از چند روز اقدام به استحصال انفوزوئرها نمود .برای این منظور می توان یک یا دو برگ کاهو را زیر نور آفتاب یا روی رادیاتور شوفاژ خشک کرده و پس از خرد کردن آنرا روی سطح ظرف آب مورد نظر پاشید .می توان کاهو ، اسفناج و سایر برگها را بصورت خام نیز بکار برد ولی تا وقتی که این برگها بخوبی در داخل آب پوسیده و تخمیر نشوند ، رشد و نمو انفوزوئرها شروع نخواهد شد .حلزونها با خوردن گیاهان و دفع آنها بصورت نیمه هضم شده ، رشد و نمو انفوزوئرها را تسریع می نمایند . 
روش دیگر تولید انفوزوئرها ریختن آب جوش روی علف خشک و نگهداری آن برای مدت چند روز می باشد .در این روش نیز می توان به مقدار زیاد از این غذای زنده برای نوزاد ماهی ها تهیه نمود .بدون شک درآکوآریومها آب و دیواره های داخلی آن چندان تمیز نیست مقداری انفوزوئر تولید می شود ولی میزان آن فقط برای تعداد کمی لارو کافی می باشد . 
اگر بخواهیم تولید انفوزوئرها را در داخل آکوآریوم تکثیر ماهی که قرار است بزودی لارو در آن ظاهر شوند، افزایش دهیم ، می توان یک یا دو تکه کاهوی پوسیده در داخل آن قرار داد .با این کار نه تنها آب آکوآریوم خراب نخواهد شد ، بلکه به اندازه کافی غذای زنده ریز برای نوزادها تولید و تامین خواهد شد .بدون شک اگر کاهوی پوسیده زیادی در آکوآریوم ریخته شود ، باعث آلودگی آب آن و در نتیجه مرگ و می ر احتمالی نوزادها خواهد شد . 
در آکوآریوم یا مخزن پرورش انفوزوئرها ، آب با افزایش رشد و نمو آنها رنگ کدر به خود می گیرد که برای زندگی لاروها نامساعد خواهد بود .تهویه آب باعث روشنتر شدن رنگ و از بین رفتن نسبی کدر بودن آب می شود ولی باز هم نباید لارو ماهی ها در داخل آنها قرار گیرد .برای تغذیه لاروها می توان روزی چند باریک یا دو لیوان آب محتوی انفوزوئرها را ( بسته به میزان آنها ) به داخل آکوآریوم محتوی آنها اضافه نمود .همچنین می توان در مواقع تغذیه ، مقداری از آنها را با توری مخصوص صید کرده و به لاروها داد ولی روش اول بهتر است .   

 غذاهای گیاهی  
بعضی از انواع ماهی ها هستن که به غذاهای گیاهی برای سرحال بودن نیاز دارند به این ماهی ها باید بطور متناوب غذاهای گیاهی در کنار غذاهای دیگر داد ه شود. بهترین مکمل های غذایی گیاهی که بیشتر ماهی ها دوست دارند اسفناج و کاهو است . ماهی های زنده زا مثل مولی ها و دم شمشیری و یا سیلور دالر و گربه ماهی ها باید هر از گاهی با غذاهای گیاهی تغذیه شوند . بهتراست از برگهای مغز اسفناج یا کاهو ی نیم پزاستفاده شود .

همچنین میتوان برگهای لطیف کاهو راخشک کرد و به صورت پودر شده به ماهی ها داد . بعضی انواع ماهی ها مثل سیلور شارک از نخود فرنگی پخته و پوست کنده نیز لذت میبرد .

 نوع آماده غذاهای گیاهی نیز در بازار وجود دارد که بصورت قرص بوده و برای ماهی ها مناسب است.

دفعات غذادهی

همانطور که می دانیم ماهی ها جانوران خونسردی هستند که شدت متابولیسم و سوخت وساز بدن آنها بستگی کامل به درجه حرارت محیط آنها ،یعنی آبی که در آن زندگی می کنند دارد .هرچه درجه حرارت آب بیشتر باشد ، تنفس سریعتر بوده و هضم غذا و پس دادن مازاد آن تندتر انجام می گیرد .البته گونه های مختلف ماهی ، افزایش درجه حرارت آب را تا حد مشخصی می توانند تحمل نمایند و اگر گرمای آب از آن حد افزایش یابد برعکس تنفس و تغذیه آنها کند و مختل گردیده و ممکن است باعث مرگ و می ر آنها گردد .هرچه درجه حرارت کاهش یابد ، به همان نسبت جذب غذا توسط ماهی کاهش یافته و در حد خاصی باعث امساک آن می گردد . 
به طور کلی ماهی های آکوآریومی که در حرارت 25 درجه سانتیگراد ولع خاصی نسبت به خوردن غذا دارند ، در حرارت 22 درجه دارای اشتهای نسبتا خوبی بوده ولی در حرارت 19 درجه سانتیگراد علاقه ای بخوردن غذا نشان نمی دهند .در گرمای 27 درجه سانتیگراد نیز اشتها از میزان خود در حرارت 25 درجه کمتر خواهد شد .علت اصلی کاهش اشتها ، کمتر شدن اکسیژن محلول درآب در حرارت بالاتر می باشد . 
به طور کلی به ماهی ها آکوآریومی باید روزانه دو وعده غذا داده شود .عده ای روزی یکبار به این ماهی ها غذا می دهند .این کار نه تنها رشد ونمو ماهی هارا مختل می نماید بلکه لذت غذا دادن به ماهی ها و لذت غذا خوردن توسط ماهی ها را نصف می کند .اگر شرایط طوری است که فقط روزانه یک وعده می توان به ماهی ها غذا داد ، حتما باید تغذیه آنها در صبح انجام گیرد .تغذیه در صبح ، هضم غذا را بخصوص در آکوآریومهای گیاهدار و در مجاورت نور ، آسانتر می سازد .هضم غذا هنگام شب که عملا تولید اکسیژن در داخل آکوآریوم کمتر و تولید گاز کربنیک بیشتر است، مشکلتر می باشد . 
اگر بدلیلی مانند قطع شدن برق و غیره درجه حرارت آب ماهی ها تزیینی برای مدتی باید بین 19 تا 20 درجه سانتیگراد باشد ، روزانه باید فقط یکبار غذا به آنها ، آن هم صبحها داده شود . 
تغذیه بچه ماهی ها و نوزادها کاملا با ماهی های بزرگتر فرق می کند .به لاروها باید هر ساعت یکبار غذا داد ولی دادن غذا فقط باید هنگام روز صورت گیرد .تغذیه بچه ماهی ها ممکن است هردو ساعت یکبار انجام گیرد .اگر غذای زنده مانند دافنی ، آرتمی ا یا سیکلوپس به ماهی ها داده می شود باید روزانه 5 بار به آنها را غذا داد .مقدار غذای زنده انواع یاد شده در هر دو وعده باید به اندازه ای باشد که پس از نیم ساعت اثری از آنها باقی نماند .  

میزان غذادهی

میزان غذایی که باید هر بار به ماهی ها یک آکوآریوم داد بستگی کامل به درجه حرارت ، تعداد ماهی ها ، شرایط داخل آکوآریوم و میزان سلامت ماهی ها دارد .هر آکوآریوم دار بهتر است از طریق تجربه این میزان را خود مشخص نماید .به طور کلی مقدار غذایی که باید در هر وعده به ماهی ها داد به اید باندازه ای باشد که پس از 3 تا 5 دقیقه هیچگونه اثری از آن باقی نمانده و تمام آن توسط ماهی ها خورده شود .در چنین شرایطی نه تنها ماهی ها سالم خواهند ماند ، بلکه آب نیز همواره تمیز مانده و از حیف و میل غذا جلوگیری خواهد شد .در گرمای 24 تا 27 درجه سانتیگراد اگر در شبانه روز دو بار به ماهی ها به روش فوق غذا داده شود و مقدار غذای مصرف شده در دو بار بدقت محاسبه گردد ، می توان این مقدار غذا را بجای دو بار ، در 3 یا 4 بار به ماهی ها داد .ولی هرگز نباید روزانه 3 تا 4 بار به آنها تا حد سیر شدن غذا داد .اگرچه غذا دادن به ماهی ها دارای لذت زیاد است ولی به هیچ وجه نباید به دلیل لذت بردن بیشتر ، ماهی ها را که در واقع جزیی از افراد خانواده محسوب می شوند ناراحت کرد مگر اینکه جیره غذایی روزانه در چند مرتبه به آنها داده شود . 
از آنجا که غذای خشک پس از قرار گرفتن در آب مرطوب و متورم می شود ، هرگز نباید همه غذای یک وعده را یکباره به ماهی داد ، بلکه باید این مقدار کم کم و در مدت چند دقیقه به آنها داده شود .اگر کسی تعداد زیادی آکوآریوم دارد بهتر است ابتدا قسمتی از غذا یکبار به همه آکوآریومها داده شود و سپس مجددا این کار تکرار گردد .بهتر است غذای خشک قبل از دادن به ماهی ها مرطوب نشود زیرا ماهی ها بو و مزه آن را چندان دوست ندارند .  

تغذیه ماهی ها در فصول مختلف

بطور کلی اگر قسمتی از جیره غذایی ماهی ها را غذاهای زنده تشکیل می دهد ، تهیه و تامین آنها در فصل زمستان و گاهی اواخر پاییز مشکل می باشد .در چنین شرایطی یا باید نوع غذای زنده را تغییر داد و یا از غذاهای زنده ای که بصورت خشک و تجارتی تهیه می شود استفاده نمود .امروزه می توان انواع خشک شده کرم توبی فکس ، می گوی آب شیرین و حتی دافنی را خریداری نمود .اگر درجه حرارت آب با وجود بخاریهای ترمومتر دار به علت گرمتر یا سردتر بودن بیش از حد هوا در فصول مختلف تغییر کند ، باید میزان غذای داده شده در هر فصل با توجه به درجه حرارت آکوآریوم محاسبه گردد .  

تغذیه هنگاه ترک طولانی مدت ماهی ها

اکثرا ممکن است افرادی که آکوآریوم دارند مجبور به تنها گذاشتن ماهی ها برای مدت کوتاه و یا طولانی گردند .اگر این زمان 3 تا 5 روز است هیچ اشکالی ندارد که به ماهی ها در این مدت اصولا غذایی داده نشود ، زیرا اگر ماهی ها بکسی سپرده شوند که نحوه غذا دادن به آنها را نداند ، ضرری که از تغذیه غیر صحیح آنها توسط فرد ناوارد حاصل می شود ، بمراتب بیشتر از ضرری است که از گرسنه ماندن آنها بوجود می آید .عده ای فکر می کنند که اگر ماهی یک یا دو روز گرسنه بماند خواهد مرد .این درست خلاف حقیقت است زیرا اگر همه شرایط دیگر محیط ماهی خوب باشد ولی فقط غذا در دسترس آن نباشد ، هفته ها ممکن است زنده بماند .وقتی ماهی ها را می خواهند از کشورهای تولیدکننده به سایر کشورها صادر کنند ، مراحل صدوراز آن کشور و ورود به کشور دیگر ممکن است چندین روز طول بکشد .بدون شک نه تنها هنگام حمل و نقل به آنها به هیچ وجه غذا داده نمی شود ، بلکه حداقل 24 ساعت قبل از پرواز نیز آنها را وادار به امساک می نمایند .بنابراین هیچگونه ترسی از گرسنه ماندن ماهی ها برای مدت 3 تا 5 روز نباید وجود داشته باشد . 
اگر مدت زمان مسافرت و دور بودن از منزل از 5 روز تجاوز می کند ، بهتر است تغذیه ماهی ها به شخص آگاهی سپرده شود .در صورت نبودن فرد آگاه ، بهتر است به کسیکه این مسئولیت سپرده خواهد شد ، آموزش کافی داده شود و حتی از او خواسته شود که یکی دو بار در حضور صاحب آکوآریوم به ماهی ها غذا دهد .  

  نکاتی در مورد تغذیه نوزادها و بچه ماهی ها

در تکثیر ماهی ها تزیینی تغذیه نوزادها بزرگترین و مهمترین رل را بازی می کند .اکثرا دیده می شود که تکثیر برخی انواع ماهی ها با موفقیت انجام می شود ولی سه چهار روز پس از تکثیر تمام یا قسمت عمده ای از بچه ماهی ها خواهند مرد . 
تخم ماهی ها مانند تخم مرغ دارای زرده بزرگی است که فقط قسمت بسیار کمی از آن صرف رشد و نمو جنین شده و قسمت عمده آن پس از تولد ، به صورت توده ای بنام کیسه زرده زیر شکم نوزاد چسبیده است .در چند روز اول بسته به نوع ماهی و درجه حرارت، نوزاد احتیاجی به غذا نداشته و تمام نیاز خود را از مواد غذایی کیسه زرده می گیرد.همین که دو سوم کیسه زرده جذب شد ، مرحله تغذیه مختلط شروع می شود که در آن ماهی برای رشد و نمو خود ، هم از غذای موجود در آب و هم از مانده ذخیره کیسه زرده استفاده می کند .پس از جذب شدن کامل مواد غذایی کیسه زرده ، تمام نیاز غذایی نوزاد باید از بیرون یعنی محیط اطراف او تامین گردد . 
شروع تغذیه مختلط بحرانی ترین مرحله در تکثیر و پرورش ماهی ها است .اگر در این چند روز به نوزادها غذای خوب ، مناسب و کافی داده شود ماهی ها بخوبی رشد و نمو کرده و مقاومت آنها در برابر کم غذایی و بیماریهای بعدی زیاد خواهد شد . 
بسته بندی ماهی و اندازه نوزاد ، نوع غذایی که باید داده شود متفاوت است .برای مثال نوزاد سیکلیدها اکثرا درشت هستند و تغذیه مختلط آنها را می توان با دافنی های بسیار ریز شروع کرد ، در صورتیکه در ماهی هایی که نوزادهای آنها کوچک است تغذیه با دافنی های ریز را باید ، یکی دو هفته پس از تولدشان شروع نمود . 
بهترین غذا برای نوزاد ماهی ها هنگام شروع تغذیه مختلط انواع فیتوپلانکتنها و انفوزوئرها می باشند ( روش تولید انفوزوئرها یا مژه داران شرح داده شده است ) . 
پلانکتن ها را می توان از استخرها یا آبگیرهایی که رنگ آب آنها سبز شده و فاقد آلودگی می باشند تامین نمود .برای این منظور می توان یک یا دو سطل آب سبز رنگ از یکی از منابع فوق برداشت کرده و روزی 3 تا 5 بار هر دفعه دو تا سه لیوان از آن داخل آکوآریوم ریخت .قبل از هر وعده تغذیه آنها با فیتوپلانکتن ها می توان بتعداد لیوانهایی که به آنها آب سبز داده می شود ، از آب آکوآریوم برداشت نمود تا جای کافی برای ریختن آب سبز وجود داشته باشد .همزمان با تکثیر ماهی ها باید اقدام به کشت انفوزوئرها نمود .هنگام تغذیه باید به طور متناوب آنها را با آب محتوی انفوزوئرها و آب سبز غذا داد . 
در صورت عدم امکان تولید انفوزوئرها و تهیه آب سبز ، تغذیه اولیه نوزادها را می توان با زرده تخم مرغ انجام داد .برای این منظور باید تخم مرغ را به خوبی پخت تا زرده آن کاملا سفت شود .پس از آن باید زرده جدا شده و در یخچال قرار گیرد .تعدادی دستمال 15 × 15 سانتیمتر از تنذیب ( تنظیف) یا پارچه های مشابه آن درست کرده و در هر بار تغذیه مقداری از زرده تخم مرغ به درشتی یک نخود یا کوچکتر ( بسته به تراکم نوزادها ) را داخل دستمال گذاشته و چهار گوشه آنرا بالا آورد .پس ازخرد کردن زرده با انگشتها ، با فرو بردن دستمال در نقاط مختلف سطح آکوآریوم و بخصوص در محل تراکم نوزادها ، ذرات زرده در داخل آب پخش می شوند .مدت زمان فروبردن دستمال محتوی زرده در آب در هربار نباید از 3 ثانیه بیشتر باشد .باید حداکثر کوشش برای جلوگیری از آلوده شدن آب آکوآریوم از طریق مصرف زرده تخم مرغ زیادی باید بعمل آید .آلوده شدن آب ممکن است باعث مرگ و می ر نوزادها گردد .تغذیه با زرده تخم مرغ را می توان سه یا چهار روز ادامه داد .اگر انفوزوئرها ، آب سبز و زرده تخم مرغ بطور یک در میان به نوزادها داده شود ارزش بهتری خواهند داشت . 
غذای زنده باید موقعی به نوزادها داده شود که قدرت گرفتن و خوردن آنها را داشته باشند .بدیهی است اگر دافنی یا سیکلوپس به آنها داده می شود باید ریزترین آنها با الک جدا شده و در هر بار تغذیه باندازه لازم و کافی به آنها داده شود .در صورت عدم امکان تهیه غذای زنده ، پس از اینکه نوزادها قادر به خوردن غذاهای آماده خرده شده گردیدند ، می توان آنها را با دو یا سه نوع از این غذاها بطور متناوب تغذیه نمود . 
برخی از نوزادها دارای روش تغذیه خاصی هستند که در فصل مربوط به انواع ماهی های آکوآریومی به آنها اشاره گردیده است

غذاهای فریزر شده ی آبزیان

بیش تر غذاهای زنده را ، چون مدت زیادی قابل به نگهداری نیستند می توان فریز کرده تا در فصول دیگر هم قادر به مصرف باشند .

1- جگر و دل گاو ، گوسفند و مرغ : سرشار از پروتئین بوده که می توان

پس از فریز کردن ، در هفته چند بار ماهی ها را با آن تغذیه کرد .

 نکته : دقت داشته باشید در هر بار تغذیه ، مقدار کافی جگر یا دل به ماهی ها دهید تا سبب نفخ آنها نشود .

تذکر : هرگز یخ غذای فریز شده را توسط آب گرم ، ذوب نکرده و اجازه دهید کم کم با هوای خارج هم دما شود .

 

2- دل گاو فریز شده : امروزه با پیشرفت تکنولوژی دسترسی به مواد مورد نیاز هم سریع و راحت تر شده ، تا جایی که دیگر لازم نیست دل گاو را منجمد کرده و می توان از دل گاو فریز شده که به شکل پولکی ساخته شده به این منظور استفاده کرد .

 

3- کرم قرمز ( خونی ) منجمد : کرم های قرمز ( خونی ) را هم می توان منجمد کرده و در مواقع نیاز ، از آنها استفاده کرد .

 

4- دافنی منجمد : معمولاً دافنی ها مدت بسیار کمی زنده می مانند و در همه ی فصول هم یافت نمی شوند ؛ که می توان در فصول بهار و پاییز که فراوانند ، آنها را منجمد کرده و در سایر فصل ها مورد استفاده قرار داد .

نکته : دافنی فریز شده در بازار موجود می باشد که برای ساکنان شهر ها طراحی شده است .

 

5- کرم خاکی فریز شده : به دلیل کمیاب بودن کرم های خاکی در فصول سرد و اهمیت آن در تغذیه ماهی ها ؛ امروزه کرم های خاکی فریز شده در بازار موجود است که جانشینی برای کرم های خاکی زنده می باشد .

 

6- میگو : همانطور که گفته شد میگو سرشار از پروتئین بوده و از این رو به چندین شکل مختلف ( تخم میگو ، مغز میگو ، میگوی زنده و ... ) مورد استفاده قرار می گیرد . اما تولید هر کدام نیاز به مراقبت ها و صرف زمان زیادی دارد ؛ که به جای آنها می توان از میگوی فریز شده استفاده کرد .

سایر غذاهای زنده قابل فریز کردن : اما سایر غذاهای زنده را هم می توان منجمد کرده تا در مواقع نیاز از آنها استفاده کرد ؛ ولی توجه داشته باشید که مصرف غذاها به صورت تازه موجب شادابی ماهیان نیز می شود .

تذکر : هرگز ماهی زنده ای که بدون دخالت شما ، در آب مرده است را فریز نکرده و به ماهی ها ندهید .

چند غذای ویژه :  

1-  برای تغذیه گلد فیش ها می توان از مقدار کمی سیب زمینی آب پز شده و سبزیجات پخته شده ( به مقدار کم ) استفاده کرد .

2 غذایی مخصوص گوشتخواران : یک تکه دل گاو ، یک تکه جگر مرغ ، میگو ، آرد جو و مقدار کمی نخود فرنگی یا کاهو پخته شده را در یک کیسه بریزید . سپس آنها را کاملاً با هم مخلوط کرده و پس از آن به تانک منتقل کنید .

نکته : اگر در جگر یا دل مورد استفاده ، تکه ای از چربی ملاحظه شد ، آنرا جدا کرده و سپس با سایر غذاها مخلوط کنید .

غذاهایی که نباید به ماهی ها داده شود :

1- چربی حیوانات 2- ادویه 3- نان 4- گوشت سفید یا قرمز

بیماری آوردگی شکم

نام عمومی : استسقاء ( Dropsy )

نام علمی : بسته به علت بیماری تغییر می کند .

پیشگیری : تعویض 10 تا 25 درصد از آب تانک به صورت هفتگی و تغذیه با مواد غذایی مناسب و با کیفیت .

نشانه ها : تورم بدن ، ایجاد فاصله بین پولک ها ، بی حالی ، از دست دادن رنگ ، از دست دادن اشتها ، جایگیری در بالا یا پایین آکواریوم .

علت : باکتریایی ، ویروسی یا انگلی

داروها : ماراسین (Maracyn  ) و ماراسین دو ترکیب ( Maracyn-Two combined )

مورد نیاز : اریترومایسین ( Erythromycin ) ، مینو سایکلین (Minocycline  )

نکته : بیماری ورم ( استسقاء ) معمولاً کشنده است و حتی برخی آکواریست ها ترجیح می دهند ، به درمان این بیماری نپردازند .

بیماری کولومناریس

نام بيماري : كلومناريس يا كولومناريس – Columnaris

كلومناريس يك واژه ي كلي است كه بسياري از بيماري ها همچون پوسيدن دهان ( Mouth Rot ) ، قارچ دهان ( Mouth Fungus )  ، قارچ آبشش ( Gill Fungus ) ، قارچ بدن ( Body Fungus )  ، كرك پشمي ( Cotton Wool ) و Flexibacter را شامل مي شود و همه ي اين بيماري ها توسط باكتري سرسخت Flavobacterium Columnare ايجاد مي شود كه قبلاً به عنوان Flexibacter columnaris شناخته مي شد .

بیماری قارچ دهان

نام بیماری : قارچ دهان ( Mouth Fungus )

 اگرچه این بیماری قارچی نیست و توسط باکتری Chondrococcus columnaris که باکتری عامل بیماری کلومناریس است ، ایجاد می شود اما به این دلیل به این نام خوانده می شود که همانند قارچ در بدن ماهی ظاهر می شود .

بیماری کرک پشمی یک واژه ی عمومی است که بیش تر برای بیماری های قارچی که در پوست بدن ، باله ها و دهان اثر می کنند به کار می رود که رایج ترین نوع قارچ در این عفونت Saprolegnia و Achyla می باشد .

بیماری های رایج ماهی گلد فیش

1- تومور یا غده - GoldFish Tumor

بعضی از گلدفیش ها مبتلا به بیماری تومور یا غذه می شوند ولی گلدفیش دارها بدون راهنمایی دامپزشک نمی توانند سرطانی یا عدم سرطانی بودن تومور را تشخیص دهند .

با اینکه در موارد محدودی تومور می تواند به انسان سرایت کند ولی در صورتی که روی دست شما زخم است نباید دستتان را در تانک گلدفیش ها فروببرید .

بعضی گلدفیش ها پس از ابتلا به تومور هیچ استرسی از خود نشان نمی دهند و یا کاهش وزن پیدا نمی کنند ولی بیش تر بیماری با بی تحرک شدن ماهی و غذا نخوردن آنها نمایان می شود .

معالجه ای برای تومور وجود ندارد و بهتر است گلدفیش های مبتلا به تومور را زنده نگه ندارید چون معلوم نیست گلدفیش هم بتواند درد  این بیماری را تحمل کند .

تصاویری از تومور در گلدفیش های مختلف :

2- بیماری دراپسی ( ورم – Dropsy ) گلدفیش :

1- بیماری ورم بدن چگونه روی بدن گلدفیش مشخص می شود ؟

 پوست بدن گلدفیش مبتلا به بیماری دراپسی برجسته شده و همانند مخروط کاج به نظر می رسد .

2- دلیل ابتلای گلدفیش به بیماری دراپسی یا ورم چیست ؟

 بیماری ورم می تواند توسط عوامل باکتریایی ایجاد شود که باعث خرابی کلیه های ماهی می گردد . اما مشکل زمانی است که شما علائم بیماری را در بدن ماهیتان مشاهده می کنید که تا این زمان خسارت زیادی به کلیه ی ماهی شما وارد شده است .

3- آیا دراپسی برای گلدفیش کشنده است ؟

وقتی بدن گلدفیش شما ورم کرده است ، شما نمی توانید ماهیتان را نگه دارید و فقط می توانید نشانه های آن را کاهش دهید ، هر چند که دوباره در بدن ماهی ظاهر خواهند شد .

4- قبل از پیشرفت کامل بیماری برای درمان آن چه اقداماتی باید انجام داد ؟

بله . اگر شما به محض مشاهده ی اولین نشانه از ورم پوست گلدفیشتان ( یعنی نشانه ها تنها در یک قسمت از بدن بوده و هنوز به تمام بدن منتقل نشده باشد ) از داروی Metro Meds استفاده کنید می توانید آنرا درمان کنید .

5- آیا دراپسی واگیر دار است ؟

در طول سال هایی که من از گلدفیش نگهداری کردم ، هرگز ندیدم دارپسی واگیر دار باشد ، هرچند که معمولاً ماهی های مبتلا به بیماری را قرنطینه می کنم .

3- هگزامیتا ( Hexamita : Hole In The Head ):

گلدفیش مبتلا به هگزامیتا دارای تومور ( غده ) در سر است که برای گلدفیش های Oranda ، Lionhead و Ranchu یک بیماری کشنده محسوب می شود .

غده ها از یک تاول کوچک سرگشاده ( سرباز ) شروع می شوند که خال آن قرمز شده و غده به سرعت تمام سر گلدفیش را خورده و چاله ی روی سر عمیق تر و بزرگتر می شود تا به جمجمه ی گلدفیش برسد که در اینصورت سبب مرگ آن می شود .

بعضی گلدفیش دارها معتقدند حدود یک هفته تا یک ماه قبل از مشاهده ی اولین چاله در سر ماهی ، گلدفیش آشفته شده و در آب واژگون می شود .

چندین سال پیش زمانی که یک وارد کننده ی گلدفیش سبب انتقال این بیماری به آمریکا شد ، گلدفیش های بسیاری مردند و تا زمانی که دکتر متیز ( Dr Matthes ) درمان این بیماری را پیدا کرد یک نگهدارنده ی گلدفیش 37 ماهی سالم خود را در 10 روز از دست داد .

با تحقیقات و کمک های دکتر متیز نگهدارنده های گلدفیش MetroMeds را پرورش دادند که صدها گلدفیش را از این بیماری نجات داد .

روش های درمانی :

1- تمیز کردن غده ها با هیدروژن پراکسید . ( از چشم ها و آبشش ها دور نگهداشته شود . )

2- استفاده ی 10 سی سی از Baytril هر روز به مدت 5 روز .

اگر طی 3 روز درمان ماهی با این دارو در گلدفیشتان بهبودی ندیدید یا تاول روی سر گلدفیش بزرگتر شد به جای Baytril از Amikacin استفاده کنید .

توجه : Amikacin باید روزانه 10 سی سی استفاده شود . البته استفاده از Amikacin در این مقدار بالا یک ریسک است و برای کاهش ریسک توصیه می شود ابتدا از Baytril استفاده کرده و در صورت عدم نتیجه از Amikacin استفاده کنید .

3- درمان 14 تا 30 روزه با  MetroMeds .

البته نباید فراموش کرد که هر گلدفیشی که بر روی سر تاول دارد ، مبتلا به هگزامیتا نیست .

بیماری هگزامیتا (چاله ای در سر)

نام بیماری : هگزامیتا یا چاله ای در سر

علائم :

1- لاغر شدن ماهی و کم شدن فعالیت آن

2- ورم غیر عادی شکم ماهی

3- به وجود آمدن چاله هایی در سر ماهی

4- ضعیف و مضطرب شدن ماهی

5 – عدم تمایل به خوردن غذا

 

نکته : وجود انگل هگزامیتا در ماهی سبب کاهش رشد آن می شود .

دلایل :

1- استرس ناشی از سوء تغذیه و شلوغ بودن تانک

2- پایین بودن کیفیت آب

3- وجود کربن در آب ( می تواند به خاطر وجود ذغال اکتیو در آب باشد . )

پیش گیری :

1- فیلتراسیون مناسب و سیفون کردن آب به صورت مداوم

2- تغذیه ماهی ها با غذاهای حاوی ویتامین A و C

3- استفاده ی کمتر از دل گاو در وعده های غذایی

4- قرار ندادن ذغال اکتیو یا مواد حاوی کربن در فیلتر

5- نور کافی

درمان :

1- ابتدا عامل های ایجاد کربن ( همانند ذغال اکتیو ) را از فیلتر و تانک خارج کنید .

2- اضافه کردن ویتامین های A و C و D به آب .

3- درمان رایج این بیماری استفاده از داروی مترونیدازول ( Metronidazole ) می باشد که معمولاً به همراه غذا به ماهی ها داده می شود . البته در مواردی که ماهی علاقه ای به خوردن غذا و دارو نشان نمی دهد ، از حمام دارویی برای معالجه ی ماهی استفاده می شود .

توضیحات :

هگزامیتا یک انگل تاژکدار می باشد که حدود 3 تا 6 میکرون طول دارد . این انگل درون روده ماهی ها به خصوص گلدفیش ، کوی فیش و سیکلیده هایی چون دیسکاس و آنجل رشد می کند و سبب سوء هاضمه ماهی می شود که معمولاً با علائمی چون ایجاد  چاله هایی در سر و اطراف چشم ماهی همراه است .

نکات :

1- ممکن است انگل هگزامیتا ماه ها در بدن ماهی باشد ولی به دلیل پایین بودن عفونت علائم خاصی بروز ندهد ، پس رعایت نکات بهداشتی ضروری است .

2- در صورتی که ماهی آنجل به این بیماری مبتلا شود ، ممکن است گاهی اوقات به صورت عمودی روی آب دراز بکشد و معلق باشد .

تذکر : در صورتی که ماهی مبتلا به هگزامیتا تخم ریزی کند ، مقدار اندکی از تخم ها هچ شده و بچه های آن به سرعت می میرند .

بیماری ترکیدن و برآمدگی چشم

نام بیماری : برآمدگی و ترکیدن چشم ، سفید و ابری شدن قرنیه و کوری چشم ماهی

علائم : ورم کردن چشم و تشکیل حلقه ی سفیدی به دور چشم ماهی

 

دلایل : سفید و ابری شدن چشم ممکن است بر اثر فعالیت باکتری های بیماریزا ، کور شدن چشم ممکن است بر اثر کمبود مواد مغذی در غذای ماهی ها ( غذاهای با ارزش غذایی کم ) و ترکیدن چشم بر اثر برخورد با وسایل نوک تیز یا دعوای شدید با سایر ماهی ها ایجاد شود . هم چنین ممکن است فعالیت باکتری های بیماریزا یا کمبود ویتامین A هم در این مورد موثر باشد .

کدر شدن چشم بر اثز تغذیه نامناسب یا تابش نور شدید به تانک حاصل می شود .

در بیش تر موارد بیماری برآمدگی چشم بر اثر کمبود کیفیت آب تانک ،  غذای نامناسب یا صدمه دیدن ماهی به وجود می آید .

معمولاً این بیماری کشنده نیست ، ولی در صورتی که بدون درمان رها شود ، چشم ها از بین رفته و سرایت باکتری ها به قسمت های مختلف بدن ماهی سبب مرگ آن می شود .

پیش گیری :

1- عدم نگهداری ماهی های آرام و مهاجم در یک تانک

2- اضافه کردن یک قاشق چایخوری نمک طعام ( بدون ید ) یا سنگ نمک به ازای هر گالن ( حدود 4 لیتر ) آب

3- تمیز نگهداشتن آب تانک

درمان :

ابری شدن چشم را می توان با آنتی بیوتیک های مربوطه ، کدر شدن قرنیه را با اضافه کردن ویتامین به غذای ماهی و تعویض رژیم غذایی آن و ترکیدن چشم را با داروهایی چون پنی سیلین ( Penicillin  ) و آموکسی سیلین ( Amoxicilin ) درمان کرد . هم چنین برای درمان کوری چشم علاوه بر تغییر رژیم غذایی ماهی باید نور ورودی به تانک را کاهش داد .

سایر داروهای توصیه شده :

ماراسین 2 ( Maracyn 2 ) ، آمپیسیلین Ampicillin )  ) و استفاده از یک قاشق چایخوری نمک در هر گالن ( حدود 4 لیتر ) آب به مدت 3 روز .

هم چنین تعویض 50 درصدی آب تانک ، 3 تا 5 بار در هفته به تسریع در درمان کمک می کند .

نکات :

1- ماهی بیمار را برای درمان حتماً به تانک قرنطینه منتقل کنید .

2- به دلیل واگیردار بودن این بیماری ، پس از انتقال ماهی های بیمار به تانک قرنطینه ، آب تانک اصلی را تعویض کرده و وسایل آنرا ضدعفونی کنید .

3- این بیماری معمولاً همزمان با بیماری دم خوره در بدن رشد می یابد و برای درمان می توان از درمان های مشترک دو بیماری بهره برد .

بیماری دم خوره

 

نام : دم خوره یا پوسیدگی باله ها

نوع بیماری : باکتریایی

علائم : دم و باله های ماهی ترک برداشته و زبر و ناصاف می شود . اغلب در لبه های دم ، رده ها و لکه های ریز سفید و رگ های قرمزی مشاهده می شود . به تدریج دم ها خراب شده و کاملاً از بین می روند که در اینصورت بیماری بر ماهی غلبه می کند .

دلایل :

 1- استرس یا شرایط نا مناسب باعث بیماری شده است .

2- پایین بودن کیفیت آب

3- پایین بودن دمای آب – کمتر از 50 درجه فارنهایت ( 10 درجه سانتیگراد )

4- شلوغ بودن تانک

5- صدمه دیدن ماهی بر اثر دعوا یا برخورد با وسایل تانک که منجر به عفونت زخم می شود .

پیش گیری :

1- بالا بردن کیفیت آب

2- عدم نگهداری ماهی های آرام و مهاجم در یک تانک

3- کاهش استرس در تانک با ایجاد محل هایی برای پنهان شدن ماهی ها و قرار دادن گیاهان .

4- حفظ چرخه ی طبیعی شب و روز با خاموش کردن وسایل روشنایی اطراف تانک ماهی ها در شب

5- تغذیه ی مناسب

دم خوره یکی از شایع ترین بیماری های ماهیان آب شیرین به شمار می رود ، ولی با مراقبت صحیح از ماهی ها به خوبی می توان از آن پیشگیری به عمل آورد . برای این منظور نباید برای چند تانک از یک تور استفاده کرد ، قبل از فروبردن دست در آب آنرا کاملاً شست ، وسایل تانک را تمیز نگه داشت و رعایت سایر مسائل بهداشتی .

رفتار : اولین کار پس از مشاهده ی بیماری در ماهی ها ، تعویض آب تانک و شستشوی وسایل با آب گرم می باشد .

درمان : در صورت امکان ماهی ها را به تانک قرنطینه منتقل کرده و از داروهای ضد باکتری مثل ماراسین ( Maracyn ) ، ماراسین 2 ( Maracyn Two  ) کاناسین ( Kanasyn ) و یا میکزازین ( Myxazin ) در تانک استفاده کنید .

وجود 3 درصد نمک در آب ممکن است دم خوره های ابتدایی را درمان کند . کیفیت خوب آب هم به درمان کمک می کند . در ضمن باله های آسیب دیده را می توان با داروی ملافیکس ( Melafix ) درمان کرد .

یکی دیگر از درمان ها که رایج و موثر است ، استفاده از تتراسایکلین ( Tetracycline ) می باشد . و گاهی اوقات از ضد انگل جنگلی (Jungle Fungus Elimator ) استفاده می شود که در یک گالن ( حدود 4 لیتر ) یک چهارم قاشق چایخوری در تانک ریخته می شود . درمان با این دارو را تا 4 روز ادامه دهید و سپس یکبار به طور کامل آب تانک را تعویض کنید . در صورتی که بیماری هنوز متوقف نشده بود ، دوره ی 4 روزه ی درمان را تکرار کنید .

استفاده از نمک در آکواریوم : اضافه کردن نمک در آکواریوم ، ممکن است باعث درمان بشود .

برای پیشگیری از دم خوره می توان از یک چهارم تا یک دوم قاشق چایخوری نمک و برای درمان تا یک قاشق چایخوری نمک در هر گالن استفاده کرد .

نکات :

1- افزایش دمای تانک تا 30 درجه سانتیگراد در جلوگیری از پیشرفت بیماری موثر است .

2- تعویض مداوم مقداری از آب در دوران درمان و هوادهی مناسب در دوره ی درمان الزامیست .

تذکر : هرگز از دو یا چند دارو در تانک به طور همزمان استفاده نکنید و تنها پس از تشخیص بیماری از یکی از درمان هایی که مقدور می باشند استفاده کنید .

 

بیماری سفیدک

نام بیماری : سفیدک

نام علمی : Ich Thyopthirius Multifilis

عامل : انگل ایک و ویروس Lymphocystist

تاریخچه کشف : ویروس  Lymphocystist برای اولین بار در سال 1965 کشف شد .

علائم :  

1- رشد دانه های سفید 1 تا 5 میلیمتری روی قسمتی از بدن و دم ماهی

 

 

 2- کاهش میل ماهی به تغذیه

 3- اضطراب و پریشانی ماهی که سبب کشیدن بدن خود به سنگ ها و شن ها می شود .

 4- ورم کردن دستگاه تنفس ماهی

این بیماری که به نام سفیدک شناخته می شود ، از رایجترین بیماری های ماهیان آب شیرین می باشد که اغلب از طریق دعوا با سایر ماهی ها یا لمس کردن توسط انسان به وجود می آید . انگل ایک که عامل بیماری سفیدک بوده ، زندگی دوره های داشته و به راحتی به سایر ماهی ها منتقل می شود .

پیش گیری : هرگز ماهی ها را توسط دست لمس نکنید و از نگه داشتن ماهی های مهاجم و آرام در کنار هم خودداری کنید .

قبل از استفاده از روش های درمانی ، ذغال اکتیو یا دیگر عامل های کربن زای موجود در آب را خارج کنید .

نحوه درمان :

1- استفاده از محلول ضد انگل :

نحوه ی استفاده : پس از انتقال ماهی به تانک دیگر به ازای هر لیتر دو قطره ضد انگل در آب ریخته و این کار را 3 تا 7 روز ادامه دهید تا بیماری کاملاً از بین برود .

نکته : قبل از هر بار استفاده از محلول ، 30 درصد آب تانک را تعویض کنید .

2- استفاده از نمک که به عنوان یک داروی غیر شیمیایی و موثر به کار می رود .

نمک استفاده شده نباید نمک دریایی یا سنگ نمک باشد و تنها از نمک طعام استفاده کنید .

نحوه استفاده : 1- استفاده از نمک در آب تانک ( به ازای هر 8 لیتر یک قاشق چایخوری )

2- حمام ماهی ها در محلول آب و نمک : به ازای هر لیتر 4 قاشق چایخوری نمک را در آب حل کرده و ماهی را بمدت 30 ثانیه تا چند دقیقه در آب شناور کنید ؛ پس از انجام این کار بلافاصله ماهی را به تانک اصلی انتقال دهید . این کار را تا 3 روز ادامه داده و پس از هر بار 30 تا 70 درصد آب تانک اصلی را تعویض کنید .

تذکر : برای هر بار حمام ماهی محلول آب و نمک جداگانه ای ساخته و از محلول های قبلی استفاده نکنید .

3- افزایش دمای آب : 1 تا 3 ساعت در هر روز دمای آب را به 30 تا 31 درجه سانتیگراد برسانید تا گرما مانع از رشد انگل در بدن ماهی شود .

نکته : این کار را حداقل تا 5 روز متوالی ادامه دهید .

4- استفاده از فرمالدهید محلول : معمولاً در کلینیک های دامپزشکی برای درمان سفیدک ، ماهی ها را در محلول آب و فرمالدهید ( به ازای هر 35 لیتر یک میلی لیتر ) به مدت 12 ساعت حمام کرده و این کار را تا 2 روز ادامه می دهند و پس از این کار 30 تا 70 درصد آب تانک را تعویض می کنند .

 اما استفاده از فرمالدهید برای افراد غیر پزشک توصیه نمی شود ، چون علاوه بر کاهش مقادیر زیادی از اکسیژن آب ، ممکن است سبب سرطان در انسان شود .

5- استفاده از مالاکیت یا مرمر سبز ( Malachite  ) : ماهی بیمار را 3 روز متوالی برای 12 ساعت در محلول مالاکیت و آب حمام کنید .

6- در برخی موارد فلز مس ( محلول در آب ) به عنوان دارویی برای درمان سفیدک به شمار می رود ، ولی استفاده از مس در آب ، سبب قلیایی شدن آب شده و ممکن است به ستون فقرات ماهی ها آسیب رسانده و موجب از بین رفتن گیاهان طبیعی شود .

بیماری های آکواریومی

بیماری سفیدک

بیماری دم خوره

بیماری برآمدگی و ترکیدگی چشم

بیماری هگزامیتا یا چاله ای در سر

بیماری های رایج گلد فیش

بیماری قارچ دهانی

بیماری کولومناریس

بیماری آب آوردگی شکم

غذا های فریزر شده آبزیان

انواع غذای ماهی

ساخت آکواریوم

نکات مهم در نگهداری آکواریوم

بیماری های اکواریومی

فاكتورهاي موثر در بيماري :

 غالب باكتريهاي عفوني درماهيان فرصت طلب بوده وبدين معناست كه وجود عامل پاتوژن درمحيط براي ايجاد بيماري كافي نمي باشد ، فاكتورهاي محيطي ويا ضعف سيستم ايمني موجب افزايش حساسيت ماهي نسبت به عوامل پاتوژن ميگردد و اين پديده اكثرا" توسط استرس تسريع مي يابد. استرس نقش بسيار مهم در شيوع بيماريهاي عفوني را درجمعيت هاي ماهي بعهده دارد وبعضي از عوامل ايجاد كننده استرس در شيوع استرپتوكوكوز عبارتند از درجه حرارت بالاي آب ( مخصوصا" در فصل تابستان) تراكم بالاي ماهيان ، جابجا كردن ماهيان ، كيفيت پائين آب شامل افزايش آمونياك ويا نيتريت باكتريهاي مولد بيماري اغلب براساس حدت و قدرت بيماريزاي طبقه بندي ميشوند . هرچند كه اين دسته بندي نادرست مي باشد اما مشخص گرديده كه باكتريهاي اختصاصي دريك گونه هم از نظر حدت بيماريزائي با همديگر متفاوت هستند . دراين گروهها باكتريها با طيف گسترده اي از حدت كنار هم قرار مي گيرند بعنوان مثال بيشتر از همه آئروموناس هيدروفيلا درماهيان آب شيرين يافت ميشود كه در حقيقت يك باكتري فرصت طلب بوده ودر محيط پرورش ماهي به فراواني يافت ميشود و از اين رو باكتري محيط پرورش ناميده ميشود اين باكتري در مواقع سلامت ماهي هيچگونه بيماريزائي نداشته وهميشه در جمعيتهاي ماهي وجود دارد از طرف ديگر باكتري استرپتوكوكوس نه تنها فرصت طلب نبوده ، بلكه داراي قدرت تهاجمي زيادي بوده ودريك مطالعه آزمايشگاهي ، ماهيان زينتي دانيوس مخطط را با غلظت زيادي از باكتري درآب وارد نمودند و باعث مرگ 100درصد ماهيان درعرض 2 تا 4 روز گرديدند.
علائم ظاهري بيماري درماهيان  قزل آلاي پرورشي:
-تجمع گله های ماهی در محل ورودی ، خروجی و کنارهای استخر
- کاهش اشتها و میل ماهیان به غذا
- حرکات غیر طبیعی شنا به صورت چرخشی ، یکطرفه و غیره
- پوسیدگی باله های پشتی و دمی در بیش از 20 در صد گله ماهی
- تیره شدن باله های پشتی و دمی در 20 درصد گله ماهی
- وجود زخم های غیر عادی و قارچ زدگی در سطح بدن
- تیره یا بی رنگ شدن ماهیان
- ریزش پولک در بیش از 20 درصد گله ماهی
- خونریزی گسترده زیر پوستی در ناحیه شکم و پهلو
- بیرون زدگی و بروز حباب گازی در ناحیه چشم
 لذا ضروری است :
رفتار شناگری ماهیان را بصورت روزانه مورد توجه قرار دهید. در صورت بروز علایم فوق سریعا با کارشناسان شیلات تماس حاصل نمایید.
اجرای عملیات درمانی و شیمی درمانی در این استخرها باید تحت نظر کارشناسان شیلات انجام پذیرد.

نشانه هاي عمومي بيماريهاي ماهيان آكواريومي عفونتهاي باكتريايي :

كم تحركي ، رنگ پريدگي ، تخریب باله ها،پف كردگي بدن ،تيرگي چشمها،گوشه گیری،ظهور رگه های قرمز در طول بدن،قرمزی یا التهاب پوست،باله ها یا اندامهای داخلی،اشکال در تنفس.

عفونتهای قارچی:
 غالبا به عنوان عامل ثانویه در بیماریهای دیگر بروز میکند
شنای نامنظم و سرگردان،حرکات تند،خاراندن بدن ،تظاهرات ریشدار پنبه مانند بر روی پوست یا چشم یا دهان.

بیماریهای انگلی:

غیر فعالی یا کاهش فعالیت،کاهش یا فقدان اشتها،افزایش موکوس یا غشاء روی بدن،نقاط یا کرمهای قابل مشاهده بر بدن،افزایش شدت تنفس،خاراندن بدن.

نحوه ي شناسايي ماهي بيمار:به طور کلی رفتار و وضع ظاهری ماهی بیمار از ماهی ها سلم متمایز است
بنابراین به آسانی می توان در یک آکواریوم بین تعدادی ماهی می توان ماهی بیمار را تشخیص داد.

عوامل ظاهری که در شناسائی ماهی بیمار موثر است عبارتند از:
1  بیحال شدن ماهی
2.   فرار نکردن در اثر تحریک یا ترساندن
3.   شنای غیر طبیعی
4.   جدا شدن از سایر ماهی ها و کناره گیری کردن از آنها
5.   ماندن در سطح آب
6   باز نگهداشتن دهان
7.   مالیدن بدن به دیواره ها و کف آکواریوم
8.   پریدن از آب
9   سریع شدن تنفس و افزایش تعداد آن در دقیقه
10   کمرنگ شدن سطح بدن
11.    خونریزی جلدی
12.   سخت شدن یا پاره شدن باله ها
13.   تا خوردن باله
14   ظاهر شدن لکه های سفید یا قرمز بر روی بدن
15.   پیدا شدن لکه های ابر مانند بر روی بدن
16.   غیر طبیعی بودن تغذیه

هر ماهی می تواند یک یا چند مورد از موارد بالا را بروز دهد و اگر برای شناسایی یا کنترل ماهی بیمار کاری انجام ندین  هم سایر ماهی ها بیمار میشوند هم اینکه بیماری قابل کنترل نخواهد بود. 

  تشخیص بیماری از علائم ظاهری ماهیان آکواریومی

عفونتهاي باكتريايي :
كم تحركي ، رنگ پريدگي ، تخریب باله ها،پف كردگي بدن ،تيرگي چشمها،گوشه گیری،ظهور رگه های قرمز در طول بدن،قرمزی یا التهاب پوست،باله ها یا اندامهای داخلی،اشکال در تنفس.

عفونتهای قارچی: (غالبا به عنوان عامل ثانویه در بیماریهای دیگر بروز میکند)
شنای نامنظم و سرگردان،حرکات تند،خاراندن بدن ،تظاهرات ریشدار پنبه مانند بر روی پوست یا چشم یا دهان.

بیماریهای انگلی:
غیر فعالی یا کاهش فعالیت،کاهش یا فقدان اشتها،افزایش موکوس یا غشاء روی بدن،نقاط یا کرمهای قابل مشاهده بر بدن،افزایش شدت تنفس،خاراندن بدن.

نشانه هاي هاي كلينيكي( قابل مشاهده) :

ماهيان بيمار ممكن است يك يا دو نشاني كلينيكي را نشان دهند واين علائم شامل شناي عمودي و مارپيچي به دورخود ، بيحسي ، سياهي رنگ ، اگزوفتالمي يك يا دو طرفه ، POPEYE ( بيرون زدگي) يك يا هردو چشم ،كدورت قرينه ، هموراژي درداخل ويا اطراف كره چشم ، سرپوش آبششي ، قاعده باله ها منفذ مقعد ، قلب و يا جاهاي ديگر بدن ، آسيت ( ادم و بادكردگي شكم) و زخم پوستي ميباشد. درمواردي ماهيان بيمار تا زمان مرگ فاقد نشاني هاي آشكاري ميباشند . همچنين با توجه به نشانه هاي فوق اغلب درماهيان بيمار علائم هموراژي ، POPEYE ، شناي عمودي ، افزايش سريع تلفات همواره ديده ميشوند.

انواع بيماري هاي ماهي:بیماری نکروز عصبی(VNN )علائم كلينيكي و يافته هاي كالبد گشايي:

علائم اصلي بيماري با حالات متنوعي از اختلالات عصبي مشخص مي گردد. مواردي همچون رفتارهاي شناي نامتعارف (مارپيچي ، چرخشي يا خوابیده بر آب با شکمی متورم ) و بروز حالات و اكوئولاسيون (حفره حفره ) در بافت عصبي مركزي از موارد شاخص این بيماري است . ( این حالت مشابه عارضه جنون گاوی یا بیماری معروف (Bovine Spongiform Encephalopathy)  یا BSE  در گاوان می باشد. با این تفاوت که وضعیت زئونوز بودن این بیماری مورد بحث و قابلیت انتقال ان به انسان هنوز به اثبات نرسیده و فعلا احتمال انتقال آن به انسان منتقی است.) در عارضه نکروز عصبی ویروسی در ماهیان معمولاً این حالات واكوئوله شدن در لايه هاي هسته دار بافت شبكيه چشم نيز به چشم می خورد و بطور معمول در ماهيان جوان ضايعات با شدت بيشتري مشاهده می شود. در ماهيان مسن تر ضایعات  گسترده بوده و در این سنین ضايعات نسبت به شبكيه  ‌تمايل بيشتري دارند. حضور گنجيدگي هاي داخل سيتوپلاسمي از سلولهاي بافت مغز در برخي گونه ها ،  گزارش شده است ولي در اغلب گونه ها نكروز بافت عصبي عارضه ای معمول بوده و به کرات مشاهده شده است .

همانگونه که در تصویر بالا مشاهده می شود اتساع کیسه شنا و یرخونی بافت مفز از طریق یوست و غصروف شفاف بچه ماهیان قابل رویت است

درروند معمول بیماری ، با شروع اولين علائم بالینی ، مرگ و مير قابل توجهي در ماهيان رخ مي دهد . با وجود آنكه بيماري در ماهيان جوان  در برخي گونه ها بندرت اتفاق مي افتد ولي مرگ و مير در ساير گونه ها اغلب در سنين پايين و ماهيان جوان رخ مي دهد كه معمولاً به حد 100 %  نمي رسد . اين موضوع بيانگر وابسته به سن بودن و حساسيت ماهیان جوان به بيماري است . مرگ و مير قابل توجهي از ماهيان گونه    Sea bass اروپايي و هامور ( grouper ) در سنین بازاري  گزارش شده است ولي در اين گونه ها نيز مرگ و مير بيشتر در ماهيان جوان مشاهده شده است . انتقال عمودي عامل مسببه بيماري در گونه P.dentex به اثبات رسيده است و اين حقيقت با رخداد زودرس چهره باليني بيماري در ماهيان جوان مشخص شده است .اين نتایج  منجر به كنترل بيماري در بچه ماهيان جنس Striped Jack  به نحو موفقيت آميزی شده است كه اين عمل به كمك آزمون تشخیصی RT – PCR و به منظور تشخيص مولدين حامل ويروس ونیز    ضد عفوني تخمهاي بارور به وسيله گاز ازن صورت گرفته است .
همچنين بر خلاف انتظار ، آلودگي مايعات تخمداني نيز در گونه D. Labrax  مشاهده است ، اين در حالي است كه بطور معمول بيماري دراین گونه معمولاً سي روز پس از بارور نمودن تخمها مشاهده مي شود .
 درخصوص راه انتقال و معرفي ويروس به محيط به غير از انتقال از طريق سلول هاي جنسي و همزيستي ماهيان با هم تاكنون راه ديگري به اثبات نرسيده است ولي احتمالاتي همچون آبهاي جاری ، ماهيان جواني كه در يك مكان نگهداري مي شوند ، ظروف حمل ماهيان و كشتي ها نيزدر انتقال بیماری مطرح مي باشند . اين موضوع به اثبات رسیده است  كه اينگونه ويروس هاي كوچك نسبت به شرايط محيطي كاملاً مقاوم بوده  لذا می توانند به سهولت توسط فعاليت هاي تجاري در جهان منتشر گردند.

ماهی گونه Umbrina cirrosa در تصاویر بالا که به عارضه نکروز عصبی ویروسی  VNN   مبتلا شده است. اندامهای داخلی طبیعی بوده ولی لوله گوارش خالی به نظر میرسد. کیسه شنا متورم و اتساع یافته مشاهده می شود.عارضه و جراحت خارجی خاصی وجود نداشته و بیحالی و عدم تعادل در هنگام شنا ( شنای نا متعارف) از علائم دیگر این بیماری است.

نكرو پسي ( يافته هاي كالبد گشائي)دربررسي هاي كالبد گشائي ممكن است مايعات خون آلود در محوطه شكمي مشاهده شود . طحال بزرگ وقرمز رنگ ، كبد رنگ پريده ، تورم وآماس دراطراف قلب وكليه نيز جلب توجه مي نمايد . بسياري از استرپتوكوكها مغز وسيستم اعصاب ماهيان را آلوده نموده وموجب شناي عمودي ميگردند.

تشخيص ودرماناكثر باكتريهاي فرصت طلب ماهيان بعد از رنگ آميزي گرم ، در زير ميكروسكوپ برنگ صورتي ظاهر شده و بيشتر آنها ميله اي شكل بوده وگرم منفي ناميده ميشوند . درصورتيكه استرپتوكوكوسها بعد از رنگ آميزي برنگ ارغواني درآمده و بيشتر كروي ويا بيضي شكل هستند وگرم مثبت خوانده ميشوند . تشخيص اوليه با توجه به تاريخچه وعلائم كلينيكي ، يافته هاي كالبد گشائي ميسر است . اسلايد هاي اخذ شده از بافتهاي تازه مغز ، طحال ، كليه وكبد باكتريهاي گرم مثبت را نشان ميدهند.اگر دركارگاهي با ماهيان بيمار داراي علائم بيماري (شناي عمودي وغير عادي ، POPEYE ، خونريزي ، مرگ و ميرسريع و شديد ، كوكسي هاي گرم مثبت در مغز وكليه) مواجه شويم ، مشكوك به استرپتوكوكوز
گرديده و تأئيد تشخيص نيازمند كشت باكتريائي از ارگانهاي داخلي بويژه كليه و مغز مي باشد . محيط كشت انتخابي بلاد آگار بوده وبهتر است بعد از جداسازي باكتري نسبت به آنتي بيوگرام اقدام گردد . باكتريهاي گرم مثبت و مشخصا" استرپ درمقابل اريترومايسين حساس بوده ويك دوره دز درماني به ميزان 5/1 گرم اريترومايسين دريك پوند غذا بمدت 10تا 14 روز موثر مي باشد . هرچند آنتي بيوگرام قدرت تاثير آنتي بيوتيكها را مشخص ميكند اما كمك گرفتن از متخصصين بهداشت ماهي و تشخيص آزمايشگاهي بسيار زياد توصيه ميشود . زيرا اگر ميزان غذا ويا دفعات غذا دهي را زياد كنيم ، ندانسته از عمل آنتي بيوتيكها جلوگيري مي كنيم .گاهي پرورش دهندگان مبادرت به درمان با داروهاي قوي وغير قانوني مي كنند كه موجب رسوب دارو در بافتهاي ماهي ميشود و امنيت غذائي و بهداشتي جامعه را به خطر مي اندازد لذا توصيه ميشود كه پس از مشورت با متخصصين دامپزشكي در رشته بيماريهاي آبزيان از آنتي بيوتيك موثر و به طريقه صحيح استفاده و مدت زمان مصرف رعايت گردد.

پيشگيري :پيشگيري از بيماري هميشه ارجح تر از درمان بوده وبرنامه پيشگيري براساس كاهش استرسها ، بهبود كيفيت آب ، به حداقل رساندن عوامل عفوني توسط ضد عفوني كننده ها ، رعايت اصول بهداشتي وبهسازي محيط استوار است . ضمنا" بنظر ميرسد در هرموقع از سال بيماري استريتوكوكوز ميتواند دردرجه حرارتهاي بالا بطور مداوم بروز نمايد.مطالعه سيستم هاي پرورش دريائي در ژاپن تشان از حضور استرپتوكوكها در آبهاي شور ولجن آلود دارد و با ميزان زيادي درآبها بالاخص درطول ماههاي تابستان ديده شده است.اين موضوع دربعضي ازسيستم هاي پرورش ماهي كه تعدادي از استرپها ميتوانند بطور طبيعي حضور داشته باشند مشكل ساز مي باشد. زيرا باكتري در محيط اندميك شده ودرمزرعه ضمن تثبيت گاهي موجب بروزبيماري ميگردد در نتيجه،
عفونت هاي استرپتوكوكي ممكن است به شكل دوره اي با عود نمودن بيماري مخصوصا" در مواقع افزايش استرس زياد ديده شوند.در صورت مشكوك بودن به گروهي از ماهيان از نظرآلودگي به استرپتوكوك ، جمعيت آلوده را بايد سريعا" از سايرين ايزوله كردو تا آنجا كه امكان دارد ازوسائل اختصاصي مانند تورساليك و... استفاده شود و بعد از كاربرد وسائل بايد جهت اطمينان كامل اين لوازم را در مواد ضدعفوني كننده مانند كلريد بنزالكونيوم فرو بريم ضمنا مواد ضد عفوني كننده بايد طبق دستور كارخانه سازنده مصرف شود. عفونت هاي استرپتوكوكي ميتواند بسرعت در گروهي از ماهيان كه درمعرض آب آلوده با باكتريها قرار دارد گسترش يابد . همچنين گسترش بيماري در يك گروه از ماهيان بروش خوراكي ، كاني باليسم درماهيان بيمار، تغذيه از غذاي ماهيان آلوده ديده شده است . ازبين بردن ماهيان مرده هر چه سريعتر جهت كاهش آلودگي توصيه ميگردد. غذاي زنده ويا عمل آوري نشده ( تازه يا منجمد ) ممكن است منبع عفونت باشند و ارسال نمونه ها به آزمايشگاه ميكروبيولوژي جهت كشت باكتريائي قبل از مصرف الزامي مي باشد. 

انواع استرپتوكوكوس هاي بيماريزادر ماهيان :بسياري از انواع استرپتوكوكوس ها ميتوانند سبب بيماري درماهيان گردند وبيشتر آنها هنوز شناسائي ومشخص نشده است . تعيين وشناسائي همگي آنها كه باعث بيماري در پستانداران وماهيان ميگردند نيز غالبا" قابل اجرا نمي باشد.بعضي از انواع استرپها كه براي ماهيان پاتوژن هستند درمحيط نيز يافت شده وميتواند علت اندميك شدن بيماري درمزرعه گردد. اطلاعات جامع وكامل براي تعيين گونه هائي كه براي ماهي بيماريزا هستند ، در دسترس نمي باشد.بعنوان مثال انواعي كه درماهيان ايجاد بيماري ميكنند شامل استرپتوكوكوس ديفيسيليس S.difficilis كه درماهيان اسرائيل و استرپتوكوكوس پارابريس از ماهيان توربوت درشمال اسپانيا واسترپتوكوكوس ميلري S.milleri از كليه ماهيان Koi كه داراي زخمهاي سطحي بودند جدا شده است.استرپتوكوكوس اينياي S. iniaeيكي ديگر از گونه هائي است كه از ماهيان وپستانداران جداشده وبحث ‌آ‌ن در مبحث بعدي خواهد شد. ساير باكتريهاي گرم مثبت كه داراي ارتباط با استرپتوكوكوس بوده وبيماريهاي مشابه ايجاد مي نمايند شامل لاكتوكوكوس گارويه كه از مار ماهي مهاجر وگيش دم زرد درژاپن ، لاكتوكوكوس پيسيوم و واگوكوكوس سالمونيناروم از ماهيان قزل آ‌لاي رنگين كمان جداشده است.
بيماري درانسان :بيماريزائي استرپتوكوكوس اينياي S.iniae درماهي وپستانداران وانسان مشخص شده است . اولين بار اين باكتري در سال 1970 در رودخانه آمازون از دلفين جدا گرديده ودر سال 1994 بعنوان عامل بيماري در هيبريد تيلاپيا بوده ، هرچند كه بعدا" مشخص گرديد كه با S.shiloi كه بار اول در سال 1984 از تيلاپيا ودر اسرائيل ايزوله شده ، يكي بوده است . اولين گزارش بيماريزاي اين باكتري در انسان در سال 1991 و در تگزاس بوده ودر سال 1994 دومين مورد بيماري در اتاواي كانادا اتفاق افتاد و ضمنا" منشاٌ عفونت براي هيچكدام مشخص نگرديد.در سال 1995 گروهي از پزشكان كانادائي ، بيماري را در 4 نفر از پرورش دهندگان مسن پيگيري نموده و اين اشخاص داراي بيماريهاي مزمن شامل ديابت و رمانيسم قلبي بودند. آنها مي دانستند كه اگردستانشان زخم باشد بعد ازصيد و فرآوري بويژه تيلاپيا قطعا" بيمار ميشوند . در تعداد 8 نفر از 11 نفر بيمار عارضه سلوليت ( عفونت دربافت هاي همبند) در دست و تب مشاهده شد . يكي از بيماران كه داراي بيماري قلبي كليوي ، ديابت و آرتريت بود ، عفونت شديد در بدنش گسترده شد . كليه بيماران با آنتي بيوتيك درمان گرديده و بهبودي كامل حاصل نمودند.جالب توجه است كه بدانيم افراد مسن با ميانگين سن 69 سال در حين دستكاري با تيلاپيا مبتلا به بيماري ميگردند. همچنين اشخاص ضعيف و يا افراد با سيستم ايمني تضعيف شده نيز به بيماري حساس ميباشند اغلب انسانهاي بيمار شده داري زخم در دست ها ويا بريدگي بوده اند. كارشناسان بهداشت ماهي كه درچندين ايالت كار مي كردند ، مشكلا ت منتج به بيماري در كارگراني كه با تيلاپيا كار ميكردند مشاهده وگزارش ننموده اند. اشخاصي كه داراي سيستم ايمني ضعيف شده هستند اختصاصا" اگراز بريدگي ويا زخم دردستها رنج مي برند نسبت به بيماري بسيار حساسند و مي بايد احتياطات وپژه اي را درحين كار با ماهيان بكار ببرند مانند پوشيدن دستكش و استفاده از صابونهاي آنتي باكتريا ل همچنين براي كارگراني كه سيستم ايمني بدنشان تضعيف شده بسيار مهم است كه اطلاعات بهداشتي كافي كسب نمايند چرا كه استرپتوكوكوس برايشان بيماريزا است وبطور طبيعي اشخاص سالم احتمال بسيار كمي دارد كه بيماري را از ماهيان آلوده كسب نمايند. عفونت استرپتوكوكي چيست؟

هفت سال قبل درست زماني كه وينستن و همكارانش در خانه مشغول بررسي عامل انتقال باكتري استرپتوكوك آبزيان به تعدادي از كارگران مزارع پرورش ماهي بودند،‌غياثي،كارشناس موسسه تحقيقات شيلات ايران اين باكتري را براي نخستين بار از قزل‌آلاي رنگين‌كمان در مازندران جدا كرد.
به گزارش دفتر بهداشت و بيماري‌هاي آبزيان در موسسه تحقيقات شيلات ايران جنس استرپتوكوكوس از جمله باكتري‌هاي كوكسي گرم مثبت است كه در تعدادي از موجودات قادر است بيماري‌هاي جدي ايجاد كند.
بيماري استرپتوكوكوزيس در ماهيان به عنوان يك بيماري رايج مطرح نيست اگر چه در موارد ابتلا مي‌‌تواند تلفات قابل‌ملاحظه‌اي را به همراه داشته باشد. برخي از استرپتوكوك‌هاي دريايي در شرايط خاص مي‌‌توانند در انسان بيماري‌زا باشند. البته اين‌گونه‌ها معمولا قادر به ايجاد بيماري‌ در افراد سالم نيستند.
علاوه بر جنس استرپتوكوك،‌گروه‌هاي ديگري از باكتري‌هاي مرتبط با اين دسته وجود دارد كه مي‌‌توانند عوارض و بيماري‌هاي مشابهي را ايجاد كنند از جمله:‌ لاكتوكوكوس‌ها (Lactococcus)، ‌انتروكوكوس‌ها (Entrococcus) و واگوكوکوس‌ها (Vagococcus).
معمولا تمامي بيماري‌هاي ايجاد شده توسط باكتري‌هاي مذكور به عنوان بيماري استرپتوكوكوزيس تلقي مي‌‌شوند. بيماري استرپتوكوكوزيس نخستين بار در سال 1957 از قزل‌آلاهاي پرورشي در ژاپن گزارش شد (Hoshina et al1958) به دنبال آن گونه‌هاي ديگري از ماهيان از جمله آزاد ماهيان،‌كفال،‌تيلاپيا،‌٠?زل‌آلاي دريايي، ماهيان خاوياري،‌باس مخطط،‌مارماهي و تعدادي از ماهيان زينتي نسبت به بيماري حساس تشخيص داده شدند.

بيماري در بيش از 24 گونه از ماهيان آب‌ شيرين و دريايي و همچنين ماهيان پرورشي و وحشي گزارش شده است. مطالعات اخير نشان مي‌‌دهد كه اغلب گونه‌هاي استرپتوكوك كه مي‌‌توانند ماهي را آلوده كنند قابل سرايت به انسان هم هستند، ولي گونه غالب بيماري‌زاي مشترك بين انسان و آبزيان،‌گونه اينايي (S.iniae) است.
عفونت‌هاي استرپتوكوكي در ماهي‌ها اغلب با تعدادي از انواع استرس‌هاي زيست‌محيطي همراه است. اين بيماري در صورت مناسب نبودن شرايط محيطي در سيستم‌هاي مداربسته هم امكان وقوع خواهد داشت.
قياسي و همكاران در سال 1379 طي گشت‌هاي تحقيقاتي در استان مازندران اين باكتري را از تعدادي از ماهيان مولد جداسازي و گزارش كردند.

پس از آن اخلاقي وهمكاران در سال 1380 روي وقوع استرپتوكوكوزيس در مزارع پرورشي ماهيان قزل‌آلا در استان فارس تحقيق كردند و حساسيت گونه‌هاي جدا شده نسبت به آنتي‌بيوتيك آنتروفلاكاسين در مقايسه با گونه‌هاي اينيايي و لاكتوكوكوس را مورد مطالعه قرار دارند.
اين گروه در سال 1996 روي ايمن‌سازي ماهي ضد استرپتوكوكوزيس مطالعاتي را انجام داده است. در سال 2005 نيز سلطاني و همكاران روي مشخصات بيوفيزيكي و بيماريزايي عامل بيماري استرپتوكوكوزيس در ماهي قزل‌آلا شروع به مطالعه كردند.
عفونت‌هاي استرپتوكوكوسي مي‌‌تواند منجر به تلفات بالايي (كمتر از 50 درصد) طي مدت سه تا هفت روز شود. معمولا در بسياري از موارد مزمن شيوع بيماري در طبيعت،‌تلفات طي چندهفته اتفاق افتاده و شامل تعداد تلفات كمي از ماهيان، طي يك روز مي‌‌شود.
براساس گزارش‌هاي ارائه شده حركات شناي غيرعادي در ماهيان مبتلا به چشم مي‌‌خورد بنابراين در مواردي كه شرايط محيطي فراهم باشد با مشاهده حركات نامتعادل شنا مي‌‌توان به استرپتوكوكوزيس مشكوك بود.
البته اين علائم در تمامي ماهيان مبتلا ديده نمي‌شود. از اين رو توجه به نكات ذيل به عنوان كليد اقدامات پيشگيري از وقوع بيماري حائزاهميت است.

الف) حفظ كيفيت مناسب آب كارگاه
ب) استفاده از موادغذايي سالم و كنترل شده
ج) پاكيزه نگهداشتن محيط و رعايت بهداشت كارگاه و پرسنل
د) در قرنطينه نگه‌داشتن ماهيان جديدالورود به كارگاه
ه) شناسايي گونه‌هاي حساس، اقدام سريع به شناسايي و تشخيص و درمان در صورت بروز بيماري

عوامل تاثيرگذار در بروز بيماري
اغلب عوامل بيماري‌هاي عفوني در ماهيان را ميكروارگانيسم‌هاي فرصت‌طلب تشكيل مي‌‌دهند. اين بدان معني است كه حضور عوامل پاتوژن در محيط‌زيست ماهي جهت وقوع بيماري كفايت نمي‌كند.
لذا عوامل ديگري بايستي وجود داشته باشد كه زمينه بيماري‌زايي عامل پاتوژن و غلبه آن بر سيستم ايمني ماهي را فراهم سازد. به طور كلي اين عوامل مستعدكننده را تحت عنوان «استرس» مي‌‌شناسيم. تعدادي از عوامل استرس‌زا كه در وقوع بيماري استرپتوكوكوزيس موثر هستند، عبارتند از:‌
الف) بالا رفتن درجه حرارت آب (به خصوص در فصل تابستان)
ب) بالا بودن تراكم ماهيان پرورشي
ج) دستكاري و برداشت محصول از استخر
د) پايين بودن كيفيت آب (بالا بودن آمونياك يا نيتريت و...)
ه) رويش شديد گياهي در منابع تامين آب


باكتري‌هاي مختلف از نظر حدت بيماري‌زايي در گروه‌هاي مختلفي دسته‌بندي مي‌‌شوند. در اين دسته‌بندي باكتري‌هاي فرصت‌طلب واقعي داراي كمترين و باكتري‌هايي كه به عنوان پاتوژن اوليه شناخته شده‌اند داراي بيشترين قدرت بيماري‌زايي هستند.
با توجه به دسته‌بندي فوق به نظر نمي‌رسد كه باكتري استرپتوكوكوس يك پاتوژن فرصت‌طلب واقعي باشد و در پاره‌اي از موارد مشاهده شده كه مي‌تو‌اند به عنوان يك باكتري مهاجم عمل كند.

طي يك مطالعه (Ferguson et al.1994) تعدادي از ماهيان Minnow,Zebra با غلظت بالايي از باكتري مواجه داده شدند. در اين مطالعه تلفاتي حدود صددرصد طي دو تا چهار روز در ماهيان تحت آزمايش مشاهده شد.

لذا توجه به تشخيص سريع بيماري و مديريت آن در جهت جلوگيري از بروز خسارات حائزاهميت است. متاسفانه عدم توجه به انتخاب محل مناسب در گذشته زمينه بروز چنين مواردي را فراهم ساخته است. بالا بودن درجه حرارت آب خود زمينه بروز استرس دائمي و شيوع بيماري‌هايي از قبيل استرپتوكوكوزيس است.
در خصوص رويش‌هاي گياهي هم به همين صورت. با توجه به اينكه اين عوامل بستر مناسب براي كلونيزاسيون و تكثير باكتري هستند نقش مهمي در حفظ عامل بيماري‌زا داشته و مداخلات پيشگيرانه‌اي از قبيل واكسيناسيون را نيز با توجه به استمرار حضور عامل در محيط تضعيف مي‌‌كند.
رواج نادرست تهيه غذاهاي ساختگي در مزارع نيز از عوامل تاثيرگذار در بروز اين بيماري است به طوري كه استفاده از شگ ماهيان جنوب يا ساير عناصر غذايي كه مي‌‌توانند داراي بار آلودگي مختلفي باشند در شيوع و گسترش بيماري مي‌‌تواند موثر باشند.

به اين علائم توجه كنيد!

شناي نامنظم،‌از دست دادن تعادل،‌بي‌حالي ، تيرگي پوست،‌ اگزوفتالمي يك طرفه يا دو طرفه،‌كدورت قرينه، خونريزي در اطراف يا داخل چشم،‌صفحات آبششي، پايه باله‌ها، ناحيه شكمي و اطراف مقعد،‌آسيت، بروز زخم‌هاي پوستي از جمله علائم بيماري‌ در ماهيان مبتلاست.
البته در برخي از موارد ابتلا اين امكان وجود دارد كه ماهي‌ها تا زمان مرگ هيچ‌گونه علائم كلينيكي نشان ندهند. از ميان علائم فوق‌الذكر،‌خونريزي،‌ بيرون زدن چشم‌ها، شناي نامنظم و مرگ‌ومير سريع از علائم شاخص بيماري محسوب مي‌‌شود.